gürbüz

günlük1
günlük2

Farsça kundurak كندرك z "bir tür kokulu reçine, boswellia thurifera ağacı ve zamkı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen kunduruka veya kundarikā कुन्दुरुक z sözcüğünden alıntıdır.

günü

Eski Türkçe küni "1. kıskançlık, 2. kuma, cariye" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe küŋ "cariye" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Orta Farsça knīg veya kanīg "kız" sözcüğünden alıntıdır. Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde kainyā, kainīka "kadın veya kız" sözcüğü ile eş kökenlidir.

gür1

Eski Türkçe kür "güçlü, galip, üstün" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kü- kökünden türetilmiştir.

gür2

"gök gürültüsü sesi, çınlama ve patlama sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

gürbüz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Tezkiretü'l-Evliya terc., 1341]
Hādim kakıdı, gürbüzlik eyledi ve eyitti [hizmetçi kızdı, küstahlık etti ve dedi]: 'Kazı ve dükeli fuḳahā yazdılar; sen gürbüzlik ve fuzūllık eylersin.' [ Meninski, Thesaurus, 1680]
gürbüz, gürbiz, gürbez: Deceptor, seductor [kurnaz, kandırıcı] & ingeniosus, versutus, astutus, intelligens [zeki, becerikli, zeyrek] & robustus, qui omnes superat [güçlü kuvvetli].

Köken

Farsça gurbuz veya ġurbuz گربز z "küstah, edepsiz, kurnaz" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Farsça kullanımda sözcüğün anlamı daima olumsuzdur.

Bu maddeye gönderenler

cerbeze


21.09.2017
güren

Yeni Yunanca krános κράνος z "kızılcık ağacı ve yemişi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kránon, kráneia κράνον z sözcüğünden evrilmiştir.

güreş

Türkiye Türkçesi gürenç veya güreş "kavga sporu" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe küren- veya küre- "yiğitlenmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Iş ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kür "yiğit, mağrur" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

güreş|mek

Eski Türkçe küreş- "boy ölçüşmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe küre- "güç göstermek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kür "güçlü, galip" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

gürgen

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

güruh

Farsça ve Orta Farsça gurōh گروه z "küme, insan topluluğu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça gurōhe گروهه z "top, küre, her türlü yuvarlak nesne" sözcüğü ile eş kökenlidir.