güney

güncel

Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Yeni Türkçe +çAl ekiyle türetilmiştir.

gündelik

Türkiye Türkçesi günde "yevmî" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir.

gündem

Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Yeni Türkçe +dAm ekiyle türetilmiştir.

gündüz

Eski Türkçe küntüz "gündüz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kün "gün" sözcüğünden türetilmiştir.

güneş

Orta Türkçe küneş "güneş" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *küne- "gün ışımak, aydınlanmak" biçiminden Türkiye Türkçesinde +Iş ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kün "gün" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

güney
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "güneş gören taraf" [ Lugat-i Halimi, 1477]
āftabgāh: güney ki kuz mukabilinde istiˁmāl olunur. Türkiye Türkçesi: [ Asım Ef., Burhan-ı Katı terc., 1797]
pertev: Ol yere dérler ki muttasıl güneş dokuna, Türkîde güney ve çoğaç taˁbīr olunur.

Köken

Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)Ay ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için gün maddesine bakınız.


31.03.2019
güneyik

Türkiye Türkçesi güne- "güneşe dönmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

günlük1
günlük2

Farsça kundurak كندرك z "bir tür kokulu reçine, boswellia thurifera ağacı ve zamkı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen kunduruka veya kundarikā कुन्दुरुक z sözcüğünden alıntıdır.

günü

Eski Türkçe küni "1. kıskançlık, 2. kuma, cariye" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe küŋ "cariye" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Orta Farsça knīg veya kanīg "kız" sözcüğünden alıntıdır. Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde kainyā, kainīka "kadın veya kız" sözcüğü ile eş kökenlidir.

gür1

Eski Türkçe kür "güçlü, galip, üstün" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kü- kökünden türetilmiştir.