güneş

günce

Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Yeni Türkçe +çA ekiyle türetilmiştir.

güncel

Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Yeni Türkçe +çAl ekiyle türetilmiştir.

gündelik

Türkiye Türkçesi günde "yevmî" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir.

gündem

Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Yeni Türkçe +dAm ekiyle türetilmiştir.

gündüz

Eski Türkçe küntüz "gündüz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kün "gün" sözcüğünden türetilmiştir.

güneş
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Orta Türkçe: [ İbni Mühenna, Lugat, 1310 yılından önce]
küneş: aş-şams Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
küneş Çağatayca: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
küneş

Köken

Orta Türkçe küneş "güneş" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *küne- "gün ışımak, aydınlanmak" biçiminden Türkiye Türkçesinde +Iş ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kün "gün" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için gün maddesine bakınız.

Ek açıklama

Sözcüğün kök anlamı "aydınlık" olsa gerekir.

Benzer sözcükler

güneş kremi, güneşlenmek, güneşli, sanat güneşi


31.03.2019
güney

Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)Ay ekiyle türetilmiştir.

güneyik

Türkiye Türkçesi güne- "güneşe dönmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi gün sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

günlük1
günlük2

Farsça kundurak كندرك z "bir tür kokulu reçine, boswellia thurifera ağacı ve zamkı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen kunduruka veya kundarikā कुन्दुरुक z sözcüğünden alıntıdır.

günü

Eski Türkçe küni "1. kıskançlık, 2. kuma, cariye" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe küŋ "cariye" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Orta Farsça knīg veya kanīg "kız" sözcüğünden alıntıdır. Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde kainyā, kainīka "kadın veya kız" sözcüğü ile eş kökenlidir.