gücen|mek

gusto

İtalyanca gusto "zevk, tad alma duyusu" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince gustus "tad" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gews- "tatmak, seçmek" biçiminden evrilmiştir.

gusül

Arapça ġsl kökünden gelen ġusl غسل z "yıkanma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġasala غسل z "yıkadı" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.

gut

Fransızca goutte "1. damla, 2. damla hastalığı, nikris" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince gutta "damla" sözcüğünden evrilmiştir.

guvernör

Fransızca gouverneur "yönetici" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca gouverner "yönetmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince gubernare "dümen tutmak, yönetmek" fiilinden alıntıdır. Latince fiil Eski Yunanca aynı anlama gelen kybernáō κυβερνάω z fiilinden alıntıdır.

gübre

Yeni Yunanca kopriá κοπριά z "dışkı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kópros κόπρος z sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ḱókʷr̥ biçiminden evrilmiştir.

gücen|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
anıŋ tavarın küçedi [[onun malına zorla el koydu] (...) at küçendi [[at güçten kesildi]], ol anıŋ tavarın küçendi [[onun malına zorla el koydu.]] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
gücenmek, gücenlenmek: darılmak.

Köken

Eski Türkçe küçen- "güçten kesilmek; zorbalık etmek veya zorbalığa uğramak" fiili ile eş kökenlidir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe küçe- "güç kullanmak, zorbalık etmek" fiilinden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe küç "zor" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için güç maddesine bakınız.

Ek açıklama

Güncel anlamı "gücüne gitmek" deyiminden türemiş olmalıdır.

Benzer sözcükler

gücendirmek, gücenik, gücenme


04.10.2017
güç

Eski Türkçe küç "zor, şiddet, kudret" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kü- kökünden Eski Türkçe +Iş ekiyle türetilmiştir.

güderi

Farsça gaudar veya gaudara گودر/گودره z "1. genç sığır, dana, 2. dana derisi" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Asım Ef., Burhan-ı Katı terc. sf. 282, F. Steingass, A Comprehensive Persian-English Dictionary sf. 1101) Farsça sözcük Farsça gaw veya گو z "inek, sığır" sözcüğünden türetilmiştir.

güdü

Türkiye Türkçesi güt- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

güdük

Türkiye Türkçesi küçük veya gücük veya cücük "kısa, küçük, yavru" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Farsça kūdak veya gūdik كودك z "küçük, yavru, çocuk, uşak" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük çocuk dilinden türetilmiştir.

güdüm

Türkiye Türkçesi güt- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.