gölge

göğüs

Eski Türkçe kögüz "ses ve nefes aygıtı, göğüs" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kög "avaz, şarkı" sözcüğü ile eş kökenlidir.

gök

Eski Türkçe kȫk "gökyüzü, mavi" sözcüğünden evrilmiştir.

gökçe

Türkiye Türkçesi gök sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çA ekiyle türetilmiştir.

göl

Eski Türkçe köl "göl, su birikintisi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Orta Farsça kōl "çukur, batak" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Desmond Durkin-Meisterernst, Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthi sf. 213)

gölet

Türkiye Türkçesi göle- "su birikmek, gölleşmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Ut ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi göl sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

gölge
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
kölik [gölge] (...) kölīge [koyu gölge] (...) köşīge [zayıf gölge] Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
kölgey: al-ẓıll wa'l-χayāl [gölge, hayal] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
gölgelik, gölgelü, gölgelenmek, gölgelendürmek

Köken

Eski Türkçe kölige "gölge" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe köli- "gölgelenmek, kararmak" fiilinden Eski Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

Kaşgarî'nin kaydettiği kölīge ve köşīge biçimleri eşdeğerdir. Eski Türkçe /l/ > /ş/ dönüşümü birçok örnekte görülür.

Benzer sözcükler

gölge kabine, gölgelemek, gölgelenmek, gölgelendirmek, gölgeli, gölgelik


08.10.2017
göm|mek

Eski Türkçe köm- "gömmek" fiilinden evrilmiştir.

gömlek

Eski Türkçe köŋlek "göğüslük, gömlek" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe köŋül "göğüs" sözcüğünden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir.

gömü

Türkiye Türkçesi göm- fiilinden +I(g) ekiyle türetilmiştir.

gömüt

Türkiye Türkçesi göm- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

gön

Eski Türkçe kön "işlenmemiş deri" sözcüğünden evrilmiştir.