gök

gödelek

≈ TTü güdük kısa ve kalın +AlAk

göğel

TTü gök açık mavi veya yeşil renk +Il2

göğem

TTü gök

göğer|mek

ETü kȫk gök, mavi, yeşil +(g)Ar-

göğüs

<< ETü kögüz ses ve nefes aygıtı, göğüs ≈ ETü kög avaz, şarkı

gök

ETü: kök [ Orhun Yazıtları, 735]
üze kök teŋri asra yagız yir kılındukda [üstte mavi gök altta kara yer yaratıldığında] ETü: [ Uygurca İyi ve Kötü Prens Öyküsü, <1000]
ol altun tağka tegser siz kök lenχua körgey siz [o altın dağa ulaştığınızda mavi lotus çiçeği göreceksiniz] ETü: "... gri" [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
[[Türkler derin kurşunî rengini anlatmak için köp kȫk derken, Oğuzlar köm kȫk der; kȫk sözcüğü kurşunî anlamına gelir.]] TTü: gök "... yeşil" [ Dede Korkut Kitabı, <1400?]
gördi gök çayıruŋ üzerine bir kirmizī otağ dikilmiş TTü: gömgök "... boz" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
gömgök: Kapkara gibi koyu renk, bozuk renk. gök yemiş: Ham yeşil. (...) gökçe ağaç: Söğüt.

<< ETü kȫk gökyüzü, mavi

Not: ETü köt- "kaldırmak" ve köt "sırt" sözcükleriyle kökteş olduğu düşünülebilir. Karş. HAvr *lev- "kaldırmak" > Ger *luftuz "hava, gökyüzü". • Anadolu ağızlarında yaşayan gökçe sözcüğü edebî kaynaklarda "mavi" anlamında kullanılsa da, yer adlarında daima "yeşil" anlamına gelir. Karş. Gökçeovacık, Gökçedere, Gökçeyurt vb.

Benzer sözcükler: göğel, gök gözlü, gök gürültüsü, gök kubbe, gök kuşağı, gökdelen, göksel, göktaşı, Göktürk, gökyüzü, gömgök

Bu maddeye gönderenler: göğel, göğem, göğer-, gökçe, güvercin, güvez


14.11.2019
gökçe

TTü gök +çA

göl

<< ETü köl göl, su birikintisi ≈ OFa kōl çukur, batak (Kaynak: D-M sf. 213)

gölet

TTü göle- su birikmek, gölleşmek +Ut TTü göl +(g)A-

gölge

<< ETü kölige gölge ETü köli- gölgelenmek, kararmak +gA

göm|mek

<< ETü köm- gömmek