furya

funda2

İtalyanca fonda! "dibe! (emir)" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca fondare "diplemek, dibe atmak, dibi bulmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca fondo "dip" sözcüğünden türetilmiştir. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen fundus sözcüğünden evrilmiştir.

fundamentalizm

İngilizce fundamentalism "köktencilik" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce fundamental "temele ilişkin, kökten" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince fundamentum "temel, esas, dayanak" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince fundare "temellendirmek, temel atmak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

fungus

Latince fungus "mantar" sözcüğünden alıntıdır.

furgon

Fransızca fourgon "eşya ve hayvan taşımaya mahsus dar uzun araba veya vagon" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince furicō sözcüğünden evrilmiştir.

furkan

Arapça frḳ kökünden gelen furḳān فرقان z "ayırma?, doğruyu yanlıştan ayırma? selamet, bir kitap adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice prḳ kökünden gelen pūrḳān פּוּקׇן z "selamet, kurtuluş, azatlık bedeli" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice pəraḳ "ayırmak, çözmek, kurtarmak" fiilinden türetilmiştir.

furya
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"balık akını" [ Akşam - gazete, 1938]
Balık furyası "herhangi bir şeyin aşırı bolluğu" [ Cumhuriyet - gazete, 1954]
yapı furyası, ilân furyası, iddia ve tekzib furyası, çarşaf furyası

Köken

İtalyanca furia "kudurma, çılgınlık, gazap" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen furia sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince furere "gazaba gelmek, aklı başından gitmek" fiilinden türetilmiştir.

Ek açıklama

İngilizce fury, furor "kudurma, çılgınlık" Latinceden alıntıdır. • Balıkçılık terimi olarak İstanbul ağzında 20. yy'dan eski olması gerekir. Ancak 1936'dan eski yazılı kayıt bulunamadı.


14.02.2020
fuşya

Yeni Latince fuchsia "bir süs çiçeği, bu çiçeğe özgü pembe renk" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Leonhard Fuchs "Alman botanikçi (ö. 1566)" özel adından türetilmiştir.

futa

Arapça ve Farsça fūṭa فوطه z "peştemal" sözcüğünden alıntıdır.

futbol

İngilizce football "ayaktopu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce foot "ayak" ve İngilizce ball "top" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Fransızca balle "top" sözcüğünden alıntıdır. )

fuzuli

Arapça fuḍūlī فضولى z "haddini aşan, fazlalık, gereksiz şey" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça fḍl kökünden gelen fuḍūl فضول z "lüzümsuz, artık, fazla şey veya söz" sözcüğünün nisbet halidir.

fücceten

Arapça fucāˀatan فجأتاً z "birdenbire, aniden" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça fcA kökünden gelen facāˀa(t) فجاءة z "aniden gelen şey, basma, baskın" sözcüğünün zarfıdır.