fink

filtre

Fransızca filtre "süzgü olarak kullanılan keçe, her çeşit süzgü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince filtrum "keçe" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *feltjan "dövmek, vurmak" fiilinden türetilmiştir. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peld- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pelh₂-² (*pel-) "dövmek, vurmak" kökünden türetilmiştir.

final

Fransızca final "son, nihai" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen finalis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince finis "son, uç" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

finans

Fransızca finance "1. hesap kapatma, borç ödeme [esk.], 2. kamu maliyesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca finer "bitirmek, hesap kapatmak" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince finis "1. son, 2. hesap kapatma, ödeme" sözcüğünden türetilmiştir.

fincan

Arapça fincān فنجان z "kâse, tas" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça aynı anlama gelen pingān پنگان z sözcüğünden alıntıdır.

finiş

İngilizce finish "1. bitirme, bitiş, son, 2. son kat boya veya cila" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca finisser "bitirmek, sona erdirmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen finire fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince finis "son, uç" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

fink
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

fing taşı "isabet ettiği yere çok zarar vermeyen küçük mermi" [ Andreas Tietze, Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati, 1596]
atılan top u tüfengi fing taşı yerine saymayup fing vurmak "oynaklık etmek" [ Enderunlu Vasıf, Divan, 1824 yılından önce]
fing urma iki yanına fırtık köçek gibi fink atmak [ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1898]
alafranga gezinenler piyasada bir aşağı bir yukarı fink atmada Türkiye Türkçesi: fingirdek [ İbrahim Alaattin (Gövsa), Yeni Türk Lugatı, 1930]
fingirdek: Hoppa meşrep, delişmen. (...) fingirdemek: Oynaklık yapmak, fıkırdamak, hoppalık göstermek.

Köken

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

Benzer sözcükler

fingir, fingir fingir, fingirdemek, fingirdek, fingirdeşmek, fink atmak


27.11.2019
fino

İtalyanca fino "rafine, narin, kıymetli, bir küçük köpek türü" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *finus "nihai, gayet ince ve zarif, kâmil" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Latince finis "son, uç" sözcüğünden türetilmiştir.

firak

Arapça frḳ kökünden gelen firāḳ فراق z "ayrılık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faraḳa فَرَقَ z "ayırdı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

firar

Arapça frr kökünden gelen firār فرار z "kaçış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça farra فرّ z "kaçtı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

firavun

Arapça frˁn kökünden gelen Firˁawn فرعون z "Kuran'a göre bir eski Mısır hükümdarı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice paraˁōn פרעון z "eski Mısır hükümdarı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen paraˁōh פרעוה z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük Eski Mısır dilinde prˁō "«büyük hane», hanedan" sözcüğünden alıntıdır.

firdevs

Arapça frds kökünden gelen firdaws فردوس z "cennet bahçesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça farādis فراديس z "cennet bahçeleri" sözcüğünün murabba (dörtlü)üdür. Bu sözcük Eski Yunanca parádeisos παράδεισος z "1. Pers krallarının bahçeleri, 2. (İncilde) cennet bahçesi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Farsça yazılı örneği bulunmayan *paridēz "avlu, etrafı çevrili bahçe" biçiminden alıntıdır. (NOT: Eski Farsça biçim Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen pairidaēza sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde daēza- "duvar" sözcüğünden per+2 önekiyle türetilmiştir.)