filoloji

Filistin

Arapça Falastīn فلستين z "Orta Doğu'da bir ülke" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Latince Palaestina "Kenan diyarını kapsayan Roma eyaleti" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice pəliştīm פְלִשְׁתִים z "istilacılar, Tevrat'a göre Kenan ülkesinin kıyı kesiminde yaşayan kavim" sözcüğünden türetilmiştir. İbranice sözcük İbranice palaş פַלַשׁ z "yarmak, açmak, istila etmek" fiilinin çoğuludur.

filiz

Yeni Yunanca yazılı örneği bulunmayan *fillís φυλλίς z "yapraklanma" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ve Yeni Yunanca phýllon φύλλον z "yaprak, filiz" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca phléō φλέω z "tomurcuklanmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰleh₃- (*bʰlō-) "(bitki) bitmek, filizlenmek" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰel-¹ "kabarmak, tomurcuklanmak" kökünden türetilmiştir.

film

Fransızca filme veya İngilizce film "1. ince zar, 2. fotoğraf veya sinema filmi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *fellam "deri" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pélno-mo- "deri" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pel-² "(deri) yüzmek" kökünden türetilmiştir.

filo

Venedikçe filo "iplik, tel, dizi, sıra" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Latince aynı anlama gelen filum sözcüğünden alıntıdır.

filoksera

Yeni Latince phylloxera "bir bitki hastalığı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1868 Jules-Émile Planchon, Fr. biyolog.) Latince sözcük Eski Yunanca phýllon φύλλον z "yaprak" ve Eski Yunanca ksērós ξηρός z "kuru" sözcüklerinin bileşiğidir.

filoloji
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kaynakça yok, 1900]
Dārülfünūn-i Şāhāne Filoloji Şuˁbesi filolog [ Hüseyin Rahmi Gürpınar, Kokotlar Mektebi, 1927]
Ben ne bir feylesof, ne bir filolog idim. filolojist [ H. G. Wells, Cihan Tarihinin Umumi Hatları, 1927]
binlerce jeolojistlerin, paleontolojistlerin, biyolojistlerin ve her sınıfdan tabiat alimlerinin, etnolojistlerin, arkeolojistlerin, filolojistlerin ve tarih mütehassıslarının

Köken

Fransızca philologie veya Almanca Philologie "dil ve edebiyat incelemeleri disiplini" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca philología φιλολογία z "lafseverlik, münazara ve konuşma sevgisi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca phílos φίλος z "seven" ve Eski Yunanca lógos λόγος z "konuşma, söz" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için fil(o)+, +log maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Sözcüğün modern anlamını 1810'larda Alman düşünür Wilhelm von Schlegel yaygınlaştırmıştır. İstanbul Üniversitesi Filoloji Şubesi 1900 yılında açılmıştır.

Benzer sözcükler

filolog, filolojik


25.10.2018
filotila

İtalyanca flottiglia "gemi grubu, filo" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca ve İspanyolca aynı anlama gelen flota sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Norsça (Vikingce) aynı anlama gelen floti sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *flot- "suda yüzmek" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *plewd- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *plew- "akmak" kökünden türetilmiştir.

filozof

Fransızca philosophe "felsefeci, feylesof" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük EYu aynı anlama gelen philósophos sözcüğünden alıntıdır.

filtre

Fransızca filtre "süzgü olarak kullanılan keçe, her çeşit süzgü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince filtrum "keçe" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *feltjan "dövmek, vurmak" fiilinden türetilmiştir. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peld- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pelh₂-² (*pel-) "dövmek, vurmak" kökünden türetilmiştir.

final

Fransızca final "son, nihai" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen finalis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince finis "son, uç" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

finans

Fransızca finance "1. hesap kapatma, borç ödeme [esk.], 2. kamu maliyesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca finer "bitirmek, hesap kapatmak" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince finis "1. son, 2. hesap kapatma, ödeme" sözcüğünden türetilmiştir.