filigran

file

Fransızca filée "her çeşit ağ, ağ şeklinde örme torba" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince filata sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince filare "ipliklemek, iplik eğirmek, iplikle dokumak" fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir.

fileminyon

Fransızca filet mignon "bonfilenin dar ucu, buradan kesilmiş et dilimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca filet "bonfile, fileto" ve Fransızca mignon "küçük" sözcüklerinin bileşiğidir.

fileto

İtalyanca filetto "örgü, urgan, kasaplık hayvanın sırtında bulunan urgan şeklinde kas" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca filo "tel, iplik, lif" sözcüğünün küçültme halidir.

filhakika

Arapça fī'l-ḥaḳīḳa(t) فى الحقيقة z "hakikatte" sözcüğünden alıntıdır.

filibit

Fransızca phlébite "damar enfeksiyonu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca phleps, phleb- φλεψ, φλεβ- z "damar" sözcüğünden +itis ekiyle türetilmiştir.

filigran
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Basiretçi Ali Bey, İstanbul Mektupları, 1877]
Kaime ibtida çıktığı vakit, sonradan filigranlı kâğıda basılacağı söylenmiş

Köken

Fransızca filigrane "1. kuyumculukta telkâri işi, 2. şeffaf kâğıt markası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca filigrano "telkâri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca filo "tel" ve İtalyanca grano "tane, nokta büyüklüğünde nesne" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için filament, gren maddelerine bakınız.


04.12.2014
filika

İtalyanca feluca "Mısır'a özgü bir tür küçük yelkenli tekne" sözcüğü ile eş kökenlidir. İtalyanca sözcük Arapça aynı anlama gelen fulk veya falūka(t) فلك/فلوكة z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ephólkion εφόλκιον z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ephélkō εφέλκω z "ardından çekmek, sürüklemek" fiilinden +ion ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

filinkot

İngilizce film coat "ince kaplama tabakası" deyiminden alıntıdır.

filinta

Almanca Flinte "1. çakmak taşı, 2. çakmaklı tüfek" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük İnf flint "çakmak taşı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *flī- "kıymık, taş kırığı" biçiminden türetilmiştir.

Filistin

Arapça Falastīn فلستين z "Orta Doğu'da bir ülke" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Latince Palaestina "Kenan diyarını kapsayan Roma eyaleti" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice pəliştīm פְלִשְׁתִים z "istilacılar, Tevrat'a göre Kenan ülkesinin kıyı kesiminde yaşayan kavim" sözcüğünden türetilmiştir. İbranice sözcük İbranice palaş פַלַשׁ z "yarmak, açmak, istila etmek" fiilinin çoğuludur.

filiz

Yeni Yunanca yazılı örneği bulunmayan *fillís φυλλίς z "yapraklanma" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ve Yeni Yunanca phýllon φύλλον z "yaprak, filiz" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca phléō φλέω z "tomurcuklanmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰleh₃- (*bʰlō-) "(bitki) bitmek, filizlenmek" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰel-¹ "kabarmak, tomurcuklanmak" kökünden türetilmiştir.