faça

fabrika

İtalyanca fabbrica veya Fransızca fabrique "işlik, imalathane" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen fabrica sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince faber "sanatkâr, özellikle demirci" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dʰabʰ-ro-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dʰabʰ- "el becerisiyle yapmak, uydurmak, imal etmek" kökünden türetilmiştir.

fabrikasyon

Fransızca fabrication "imalat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca fabriquer "imal etmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

fabrikatör

Fransızca fabricateur "imalatçı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen fabricator sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince fabricare "imal etmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

facia

Arapça fcˁ kökünden gelen fāciˁa(t) فاجعة z veya Arapça fcˁ kökünden gelen facīˁa(t) فجيعة z "acıklı şey veya olay" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça facaˁa فَجَعَ z "acı ve üzüntü verdi, can yaktı" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

factoring

İngilizce factoring "aracı yoluyla iş yapma, aracı vasıtasıyla alacak tahsil etme" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce factor "vekil (ad), vekâlet etmek (fiil)" sözcüğünden +ing ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince factor "yapan, eden" sözcüğünden alıntıdır.

faça
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

faça etmek "yelkenleri tam rüzgâra karşı açmak" [ Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant, 1884]
"yüz (argo)" [ Osman Cemal Kaygılı, Argo Lugatı, 1932]
faça: Yuz, surat, sima, çehre. (...) 'Façası bozuk' tabiri en ziyade çiçek bozukları için kullanılır. "... yüzde yara izi" [ Ekşi Sözlük, 2001]
faça: kavga, dövüş esnasında bıçakla yaralanma sonucunda ortaya çıkan yara izleri.

Köken

İtalyanca faccia "yüz, cephe, alın" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince facies "suret, yüz" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Güncel anlamı façasını bozmak/çizmek deyiminden kısaltma yoluyla türemiştir.

Bu maddeye gönderenler

fas (faseta), fasat


19.10.2020
fagot

Fransızca fagotte "nefesli bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca fagotto "1. demet, başak veya kamış destesi, 2. nefesli bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince facus "başak veya kamış destesi" sözcüğünden türetilmiştir. Geç Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen phákelos φάκελος z sözcüğü ile eş kökenlidir.

fağfur

Arapça fġfr kökünden gelen faġfūr فغفور z "Çin hükümdarı, Çin ülkesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça baġpuhr "tanrının oğlu, Çin hükümdarlarının sıfatı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen bhágaputra भगपुत्र z sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Sanskritçe bhága "1. baht, bereket, 2. bey, hükümdar, tanrı" ve Sanskritçe putrá "oğul" sözcüklerinin bileşiğidir.

fahiş

Arapça fḥş kökünden gelen fāḥiş فاحش z "kabul edilmiş sınırları aşan, azgın, utanmaz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faḥuşa فَحُشَ z "azdı, azgın ve aşırı idi" fiili ile eş kökenlidir.

fahişe

Arapça fḥş kökünden gelen fāḥişa(t) فاحشة z "azgınlık, kepazelik, fahiş eylem" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faḥuşa فَحُشَ z "çirkin ve utanmaz idi" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

fahrenhayt

Fransızca ve İngilizce fahrenheit "bir hararet birimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Gabriel Fahrenheit "Hollandalı fizikçi (1686-1736)" özel adından türetilmiştir.