fıstık

fırsat

Arapça frṣ kökünden gelen furṣa(t) فرصة z "bir işin yapılacağı aralık, vesile, şans" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice prṣ kökünden gelen pirṣā פִּרְצָה z "delik, gedik (özellikle surda)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice pəraṣ פרצ z "delme, gedik açma" fiilinden türetilmiştir.

fırtına

Yeni Yunanca fortúna φορτούνα z "denizde şiddetli hava" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §305) Yunanca sözcük İtalyanca ve Latince fortuna "kader, kısmet, kaza" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰr̥-tew-no- "«(günün) getirdiği»" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰer-¹ "taşımak, getirmek" kökünden türetilmiştir.

fıs

"alçak volümle konuşma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

fısk

Arapça fsḳ kökünden gelen fisḳ فسق z "suç, ahlaksızlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça fasaḳa فَسَقَ z "suç işledi" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice psḳ kökünden gelen pəsaḳh פְּסַק z "1. kesme, yarma, 2. yargılama" sözcüğü ile eş kökenlidir.

fıskiye

fıs veya fış "su püskürme sesi" ses yansımalı sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmiştir.

fıstık
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
festechum - Fa: festuk - Tr: pistak fıstıkî "açık yeşil" [ Şeyhoğlu, Marzubânnâme terc., 1380]
fıstukī χāre ayağında [ İrşadü'l-Mülûk ve's-Selâtîn, 1387]
takı yaş koz takı yaş cevz takı yaş fustuk evvelkı kabukı içinde

Köken

Arapça fustuḳ فستق z "fıstık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen pistak sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Eski Yunanca pistákion, Ermenice bisdag պիստակ (aynı anlamda) biçimleri Farsçadan alınmıştır. Yunancada M 2. yy'dan itibaren görülür. ▪ Liddell & Scott, A Greek-English Lexicon sf. 1407. • Batı dillerine Yunancadan geçmiştir. Karş. Fransızca pistache, İngilizce pistachio.

Benzer sözcükler

antep fıstığı, fıstıkî, şam fıstığı, yer fıstığı


24.08.2015
fış

"su püskürme sesi, ipek kumaş sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

fışkı

Yeni Yunanca fúski φούσκη z "dışkı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca phýskē φύσκη z "1. kabartı, şişkin şey, 2. kalın barsaktan yapılan sucuk, bumbar" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca physáō φυσάω z "şişirmek, kabartmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca phýō φύω z "şişmek, kabarmak" fiilinden türetilmiştir.

fışkır|mak

fış "su püskürme veya köpürme sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +kIr- ekiyle türetilmiştir.

fıtık

Arapça ftḳ kökünden gelen fitḳ فتق z "yırtık, sökük, yarılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça fataḳa فتق z "dikiş söküldü, yarıldı" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır.

fıtrat

Arapça fṭr kökünden gelen fiṭra(t) فطرة z "1. yaradılış, karakter, doğa, 2. oruç açma, iftar etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faṭara فطر z "1. yardı, 2. yarattı, doğurdu, 3. oruç açtı" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice pāṭar פטר z "açma, yarma, çözme, serbest kılma" fiili ile eş kökenlidir.