fış

fırtına

Yeni Yunanca fortúna φορτούνα z "denizde şiddetli hava" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §305) Yunanca sözcük İtalyanca ve Latince fortuna "kader, kısmet, kaza" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰr̥-tew-no- "«(günün) getirdiği»" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰer-¹ "taşımak, getirmek" kökünden türetilmiştir.

fıs

"alçak volümle konuşma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

fısk

Arapça fsḳ kökünden gelen fisḳ فسق z "suç, ahlaksızlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça fasaḳa فَسَقَ z "suç işledi" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice psḳ kökünden gelen pəsaḳh פְּסַק z "1. kesme, yarma, 2. yargılama" sözcüğü ile eş kökenlidir.

fıskiye

fıs veya fış "su püskürme sesi" ses yansımalı sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmiştir.

fıstık

Arapça fustuḳ فستق z "fıstık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen pistak sözcüğünden alıntıdır.

fış
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ anon., Kitabü'l-İdrak Haşiyesi, 1402 yılından önce]
fışıldı Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
fış fış: şerşere, su sesi. Fışıldamak, fışırdamak.

Köken

"su püskürme sesi, ipek kumaş sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

Benzer sözcükler

fışfış, fışıl, fışıldamak, fışıltı, fışır, fışırdamak, fışırtı

Bu maddeye gönderenler

faş2, fışkır-, fıskiye, foş


09.07.2015
fışkı

Yeni Yunanca fúski φούσκη z "dışkı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca phýskē φύσκη z "1. kabartı, şişkin şey, 2. kalın barsaktan yapılan sucuk, bumbar" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca physáō φυσάω z "şişirmek, kabartmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca phýō φύω z "şişmek, kabarmak" fiilinden türetilmiştir.

fışkır|mak

fış "su püskürme veya köpürme sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +kIr- ekiyle türetilmiştir.

fıtık

Arapça ftḳ kökünden gelen fitḳ فتق z "yırtık, sökük, yarılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça fataḳa فتق z "dikiş söküldü, yarıldı" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır.

fıtrat

Arapça fṭr kökünden gelen fiṭra(t) فطرة z "1. yaradılış, karakter, doğa, 2. oruç açma, iftar etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faṭara فطر z "1. yardı, 2. yarattı, doğurdu, 3. oruç açtı" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice pāṭar פטר z "açma, yarma, çözme, serbest kılma" fiili ile eş kökenlidir.

fıttır|mak

fırt ses yansımalı sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.