eylül

eyalet

Arapça wly kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *iyāla(t) إيالة z "yönetim, idare" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça waliya وَلِىَ z "veli oldu, göz kulak oldu" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

eye

Eski Türkçe eyēgü "kaburga" sözcüğünden evrilmiştir.

eyer

Eski Türkçe eder "hayvan sırtlığı, eyer" sözcüğünden evrilmiştir.

eyle|mek

Eski Türkçe edle- "işlemek, yarar hale getirmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe éd veya ed "işlenmiş şey, yarar şey" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ert biçiminden türetilmiştir. Eski Türkçe biçim Eski Türkçe er- "olmak" fiilinden türetilmiştir.

eylem

Türkiye Türkçesi eyle- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

eylül
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[, 1500 yılından önce]

Köken

Arapça aylūl أيلول z "Rumi takvimin yedinci ayı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˀelūl אלול z "Arami/Süryani takviminin altıncı ayı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça elūlu veya elūnu "hasat festivali, bu festivalin yapıldığı ay" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

"Hasat festivali" anlamında III Ur ve Eski Babilce döneminden itibaren kaydedilmiştir. ▪ Chicago Assyrian Dictionary sf. 4.136.


29.12.2014
eytam

Arapça ytm kökünden gelen aytām أىتام z "yetimler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça yatīm "yetim" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

eytişim

Türkiye Türkçesi eyit- veya eyt- "söylemek" fiilinden Yeni Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen ay- fiilinden Türkiye Türkçesinde +It- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ad- "ayrılmak, seçmek" kökünden evrilmiştir.

eyvah

Farsça ay-vāh veya ā-vāh أيواه/آواه z "teessüf ünlemi" sözcüğünden alıntıdır.

eyvallah

Türkiye Türkçesi eyi vallahi sözcüğünden evrilmiştir.

eyvan

Arapça aywān أيوان z "büyük kapı, eşik, (mec.) saray" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen āywan sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Desmond Durkin-Meisterernst, Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthi sf. 6)