evren

evliya

Ar awliyāˀ أولياء z [#wly afˁilā çoğ.] dostlar Ar walī وَلِى z [t.] dost, veli

evolüsyon

Fr evolution evrim, gelişme Lat evolutio Lat evoluere (tomar veya katlı bir şey) açmak, çözmek, salmak, (kitap) okumak +()tion Lat e(x)+ voluere dönmek, döndürmek, yuvarlanmak, yuvarlamak

evrak

Ar awrāḳ أوراق z [#wrḳ afˁāl çoğ.] yapraklar, (mec.) sayfalar Ar waraḳ ورق z [t.] yaprak

evre

TTü evir- döndürmek +A

evreka

EYun ʰeurḗka ἑυρήκα z«buldum!», fizikçi Arkhimedes'in (MÖ 290-212) bir buluş üzerine bağırarak söylediği söz EYun ʰeurískō ἑυρίσκω zbulmak, keşfetmek << HAvr *we-wr-isko HAvr *h₁wer- (*ewer-) bulmak

evren

ETü: "zodyak, felek" [ Kutadgu Bilig, 1069]
bolu birsü evren tuçı evrilü [felek çarkı hep dönmeye devam etsin] ETü: "... kubbe şeklinde fırın" [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ewren [[demirci ocağı şeklinde yapılan ekmek fırını]] TTü: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
eviran اويران: Türkīde devrānı felek. YTü: "kâinat, Fr universe karşılığı" [ Cumhuriyet - gazete, 1934]
gerçek musıkîde asıl kaynak bütün evreni (kâinatı) kaplıyan derin ve sonsuz bir uğultudur YTü: evrensel "Fr universel karşılığı" [ Cumhuriyet - gazete, 1934]
cihanın karışık vaziyetleri içinde evrensel (umumi) sulh hayatının bozulmak tehlikeleri

<< ETü evren 1. döngü, çark, 2. kubbe ETü evir-/evür- evirmek, döndürmek +(g)An

 evir-

Not: TTü 15. yy'dan sonra nadiren kullanılmış olan sözcük, Dil Devrimi döneminde canlandırılmış ve yeni anlam yüklenmiştir. Evrensel biçiminin Fr universel (a.a.) sözcüğünden serbest çağrışım yoluyla türetildiği açıktır. İlk kez bu sözcükte kullanılan YTü +sAl eki daha sonra çeşitli başka türevler yapımında kullanılacaktır.

Benzer sözcükler: evrensel

Bu maddeye gönderenler: evrenkent


27.01.2019
evrenkent

§ YTü evren YTü kent

evrim

TTü evir- döndürmek +Im

evsaf

Ar awṣāf أوصاف z [#wṣf afˁāl çoğ.] vasıflar, nitelikler Ar waṣf وَصْف z [t.] nitelik

evvel

Ar awwal أوّل z [#Awl/#wAl afˁal kıy.] birinci, ilk, başlangıç Ar āla آل zgeri döndü, başa döndü

evye

Fr évier yalak, lavabo << OLat aquarium su kabı, su yalağı