erkek

eritrosit

Fransızca erythrocyte "kırmızı kan hücresi, alyuvar" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca erythrós ερυθρός z "kırmızı" ve Eski Yunanca kýtos κύτος z "hücre" sözcüklerinin bileşiğidir.

eriyik

Türkiye Türkçesi eri- fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

erk

Eski Türkçe erk "güç, kuvvet, otorite, nüfuz" sözcüğünden alıntıdır. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen erke sözcüğü ile eş kökenlidir.

erkân

Arapça rkn kökünden gelen arkān أركان z "direkler, destekler, prensipler, usuller" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rukn ركن z "direk, destek, sütun" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

erkeç

Eski Türkçe erkeç "erkek keçi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe érk "üç yaşını aşmış koç" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

erkek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
érkek buzaġu, érkek yunt [aygır] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
erkek takaġu [horoz] Türkiye Türkçesi: erkeksi "erkek gibi" [ Asım Ef., Kamus-ı Muhit terc., 1800]
erkeksi hātuna denir ki evzāˁ ve etvārı merdāne olur

Köken

Eski Türkçe érkek "hayvan ve insanın eril cinsi" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe érk "üç yaşına gelen koç" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. ) Bu sözcük Eski Türkçe ér- "olmak, tam ve bütün olmak, yetişmek" fiilinden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için er- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Nihai anlamı "tam, bütün, kâmil" olmalıdır. Dolayısıyla hem "dişi" ("eksik"), hem "yavru" anlamlarınıın karşıtıdır.

Benzer sözcükler

erkekçe, erkekleşmek, erkeklik, erkeksi

Bu maddeye gönderenler

erkeç


03.10.2017
erken

Eski Türkçe erken "iken (bağlaç)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *erk "olmuş, vakti gelmiş?" biçiminden Eski Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe er- "olmak, tamam olmak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

erkete

Yeni Yunanca érχete έρχεται z "geliyor" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca érχomai έρχομαι z "gelmek, varmak" fiilinden türetilmiştir.

ermin

Fransızca hermine "kürkü kullanılan bir küçük memeli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince mūs armenius "Ermenistan faresi" deyiminden evrilmiştir. Bu sözcük Armenia "Doğu Anadolu'da bir ülke" özel adından türetilmiştir.

eroin

Fransızca ve İngilizce heroine "morfinden elde edilen uyuşturucu madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Heroin sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1898 Bayer Gmbh, Alm.) Bu sözcük Eski Yunanca ʰéros ἑρος z "kahraman, yarı-tanrı" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir.

eros

Eski Yunanca éros, erot- έρος, εροτ- z "cinsel sevi, cinsellik tanrısı" sözcüğünden alıntıdır.