erkân

erişte

Farsça rişte رشته z "ip, iplik, şerit" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça riştan, rēş- رشتن, ريش z "eğirmek, bükmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *rēş- sözcüğü ile eş kökenlidir.

eritr(o)+

Fransızca ve İngilizce erythro+ "[bileşik adlarda] kırmızı" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca erythrós ερυθρός z "kırmızı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₁rudʰ-ró-s (*erudʰ-ró-s) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₁rewdʰ- (*erewdʰ-) kökünden türetilmiştir.

eritrosit

Fransızca erythrocyte "kırmızı kan hücresi, alyuvar" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca erythrós ερυθρός z "kırmızı" ve Eski Yunanca kýtos κύτος z "hücre" sözcüklerinin bileşiğidir.

eriyik

Türkiye Türkçesi eri- fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

erk

Eski Türkçe erk "güç, kuvvet, otorite, nüfuz" sözcüğünden alıntıdır. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen erke sözcüğü ile eş kökenlidir.

erkân
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
ne yol erkān var idi ne χod uṣūl

Köken

Arapça rkn kökünden gelen arkān أركان z "direkler, destekler, prensipler, usuller" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rukn ركن z "direk, destek, sütun" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

Daha fazla bilgi için rükn maddesine bakınız.

Ek açıklama

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye (Genel Kurmay) dairesi 1880'lerde Müşir von der Goltz Paşa öncülüğünde kurulmuştur.

Benzer sözcükler

devlet erkânı, erkân ve adap, erkân-ı harp


24.11.2020
erkeç

Eski Türkçe erkeç "erkek keçi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe érk "üç yaşını aşmış koç" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

erkek

Eski Türkçe érkek "hayvan ve insanın eril cinsi" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe érk "üç yaşına gelen koç" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. ) Bu sözcük Eski Türkçe ér- "olmak, tam ve bütün olmak, yetişmek" fiilinden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir.

erken

Eski Türkçe erken "iken (bağlaç)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *erk "olmuş, vakti gelmiş?" biçiminden Eski Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe er- "olmak, tamam olmak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

erkete

Yeni Yunanca érχete έρχεται z "geliyor" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca érχomai έρχομαι z "gelmek, varmak" fiilinden türetilmiştir.

ermin

Fransızca hermine "kürkü kullanılan bir küçük memeli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince mūs armenius "Ermenistan faresi" deyiminden evrilmiştir. Bu sözcük Armenia "Doğu Anadolu'da bir ülke" özel adından türetilmiştir.