epeyi

entübe

Fransızca intubé "tüplenmiş, tüple beslenen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tube "tüp" sözcüğünden in+1 önekiyle türetilmiştir.

enva

Arapça nwˁ kökünden gelen anwāˁ أَنْوَاع z "çeşitler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nawˁ نَوْع z "çeşit, nevi" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

envanter

Fransızca inventaire "ayrıntılı mal listesi, döküm" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince inventarium sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince invenire "rast gelmek, bulmak" fiilinden +ari° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince venire, vent- "gelmek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

enzim

Fransızca ve İngilizce enzyme "canlı organizmalarda katalizör rolü oynayan bazı kimyasal maddelerin genel adı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Enzym sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1878 Wilhelm Kühne, Alm. fizyolojist.) Bu sözcük Eski Yunanca enzéō ενζέω z "içten kabarmak, mayalanmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca zéō ζέω z "kabarmak, kaynamak, mayalanmak" fiilinden en+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *i̯es- biçiminden evrilmiştir.

epe

Fransızca épée "düz ve ensiz kılıç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca aynı anlama gelen espede sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince spatha "pala, kürek" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca spáthē σπάθη z "kürek" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(s)peh₂-dʰeh₁- (*(s)pā-dʰē-) biçiminden evrilmiştir.

epeyi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
epeyü

Köken

Türkiye Türkçesi eyü "iyi" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için iyi maddesine bakınız.

Ek açıklama

/y/ sesinin asimilasyonuyla eyü > eyi > iyi evrimi gerçekleşirken, /p/ sesine bitişen ilk seslide /e/ korunmuştur.

Benzer sözcükler

epey, epeyce


29.05.2015
epidemi

Fransızca épidémie "salgın hastalık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca epidēmía επιδημία z "halk arasında (yayılan) şey, salgın" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dêmos δῆμος z "halk" sözcüğünden epi+ önekiyle türetilmiştir.

epiderm

Fransızca épiderme "üst deri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen epidermís επιδερμίς z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dérma δέρμα z "deri" sözcüğünden epi+ önekiyle türetilmiştir.

epididim

Fransızca épididyme "husyelerin üst kısmında bulunan büklümlü kanal" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca epidídymis επιδίδυμις z "«ikizlerin üstü», husyelerin üst kısmında bulunan büklümlü kanal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dídymos δίδυμος z "ikiz" sözcüğünden epi+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca dýo δύο z "iki" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir.

epidural

İngilizce epidural "beyin veya omuriliğin dış zarını etkileyen" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca épi- "üstü, üzeri" ve Geç Latince dura mater "«sert kütük», beyin ve omuriliğin dış zarı" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Geç Latince deyim Latince durus "sert, pek" sözcüğünden türetilmiştir. )

epifani

Fransızca épiphanie veya İngilizce epiphany "1. İsa'nın üç krallara görünmesi hadisesi ve bu hadiseyi kutlayan yortu, 6 Ocak, 2. manevi aydınlanma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca epiphaneia επιφανεία z "zuhur, aydınlanma, özellikle bir tanrının insanlara görünmesi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca epiphaínō επιφαίνω z "birden görünme, aydınlanma, zuhur etme" fiilinden +ia ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca phaínō φαίνω z "ışımak, aydınlanmak" fiilinden epi+ önekiyle türetilmiştir.