emperyalizm

empas

Fransızca impasse "geçmez, çıkmaz sokak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca passe "geçit" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir.

empati

İngilizce empathy "içinde duyma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca patheía παθεία z "hissetme, duyma" sözcüğünden en+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca pásχō, path- πάσχω, παθ- z "hissetmek, acı duymak" fiilinden +ia ekiyle türetilmiştir.

empedans

Fransızca impédence "1. engel olma, direnme, 2. elektrik akımında direnç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince impedire "yoluna ayak koymak, engel olmak" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince pēs, ped- "ayak" sözcüğünden in+1 önekiyle türetilmiştir.

empermeabl

Fransızca imperméable "(sıvı veya gaz) geçirmeyen, nüfuz edilemeyen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince permeare "nüfuz etmek, içine geçmek" fiilinden in+2 önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince meare "geçmek, işlemek" fiilinden per+1 önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mei̯-¹ "geçmek" biçiminden evrilmiştir.

emperyal

Fransızca impérial "imparatorluğa ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen imperialis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince imperium "imparatorluk" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

emperyalizm
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Hamdi, Lugat-i Ecnebiye, 1909]
emperyalizm: imparatorluk tarafdarlığı. [ Ziya Gökalp, , 1923]
Harsen Osmanlı emperyalizmine tabi olmadılar.

Köken

Fransızca impérialisme veya İngilizce imperialism "imparatorluk politikası" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için emperyal maddesine bakınız.

Ek açıklama

"Kolonileri merkezi idareye bağlama politikası yandaşlığı" anlamında 1870'lerde İngiltere'de kullanılmış, 1890'lardan itibaren kötüleyici anlam kazanmıştır.

Benzer sözcükler

emperyalist


06.08.2020
empotans

Fransızca impotence "güçsüzlük, cinsel iktidarsızlık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen impotentia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince potentia "güç, iktidar" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir.

empoze

Fransızca imposer "yüklemek, üstüne atmak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen imponere fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince ponere, posit- "koymak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

emprenye

Fransızca impregné "doyurulmuş, doldurulmuş, döllenmiş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca imprégner "1. döllemek, 2. doldurmak, dolgu yapmak, içine işlemek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince impraegnare "döllemek" fiilinden türetilmiştir. Geç Latince fiil Latince praegnans "hamile" sözcüğünden in+1 önekiyle türetilmiştir.

empresaryo

Fransızca imprésario "tiyatro veya gösteri organizatörü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca impresario "her çeşit girişimci, müteşebbis" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca impresa "marka, şirket, girişim" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir. İtalyanca sözcük Latince impressum "damga, mühür" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince impremere, impress- fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötrüdür.

empresyon

Fransızca impression "iz bırakma, baskı, izlenim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen impressio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince imprimere "iz bırakmak, damga ve mühür basmak, hakketmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince premere, press- "basmak, sıkmak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.