emeritus

emek

Eski Türkçe emgek "zorluk, zahmet, eziyet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe emge- "zorluk çekmek, göğüslemek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe emig "göğüs" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe em- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

emekle|mek

Eski Türkçe emgekle- "zahmet çekmek, çabalamak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe emgek sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

emekli

Türkiye Türkçesi emek sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lI(g) ekiyle türetilmiştir.

emektar

Türkiye Türkçesi emek ve Farsça dār "tutan" sözcüklerinin bileşiğidir.

emel

Arapça Aml kökünden gelen amal أمل z "umut, beklenti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amala أمل z "umdu, hedefe yöneldi" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

emeritus
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1968]
Emeritus profesörlük unvanının aktif bir bünyeye sahip olması da doğru bir işlem değildir. Emeritus Latince emekli veya vazifesini tamamlamış anlamlarına gelmektedir.

Köken

Latince emeritus "«fahri», görev süresini tamamlamış fakat ders verme hakkını saklı tutan öğretim üyesi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince meritus "haslet, hakediş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince merēre "hak etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)mer- "pay almak" kökünden türetilmiştir.

Ek açıklama

Emeritus Profesörlük unvanı Türkçede ilk kez 1968 Üniversite Kanunu Tasarısı vesilesiyle tartışılmış fakat uygulamaya sokulmamıştır.

Bu maddeye gönderenler

meritokrasi


30.09.2017
emetik

Fransızca émétique veya İngilizce emetic "kusturucu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen emetikós εμετικός z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca eméō εμέω z "kusmak" fiilinden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wemh₁- (*wem-) "kusmak" biçiminden evrilmiştir.

emin

Arapça Amn kökünden gelen amīn أمين z "güvenli, güvenilir" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amana أمن z "güvendi, inandı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

emir eri

Türkiye Türkçesi emirber "emir-taşıyan, orduda subaya hizmet eden ulak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Arapça amr أمر z "emir, buyruk" ve Farsça bar "getiren, taşıyan" sözcüklerinin bileşiğidir.

emir1

Arapça Amr kökünden gelen amr أمر z "1. buyruk, emir, 2. söz konusu olan şey, konu, iş, maslahat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amara أمر z "buyurdu, emretti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice āmar אמר z "söylemek, buyurmak" fiili ile eş kökenlidir.

emir2

Arapça Amr kökünden gelen amīr أمير z "buyuran, komutan, bey, prens" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amara أمر z "buyurdu" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.