emekle|mek

embesil

Fransızca imbécile "zekâ özürlü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince imbecillus "sakat, topal" sözcüğünden alıntıdır.

emboli

Fransızca embolie "damar tıkanması" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca embolḗ εμβολή z "araya girme, kesinti" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca bállō βάλλω, βολ- z "atmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir.

embriyon

Fransızca embryon "cenin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca émbryon έμβρυον z "yavru, hamile olunan şey" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca brýō βρύω z "şişmek, kabarmak, gebe olmak" fiilinden en+ önekiyle türetilmiştir.

emcek

Türkiye Türkçesi em- fiilinden Türkiye Türkçesinde +çAk ekiyle türetilmiştir.

emek

Eski Türkçe emgek "zorluk, zahmet, eziyet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe emge- "zorluk çekmek, göğüslemek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe emig "göğüs" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe em- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

emekle|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca Budist metinler, 1000 yılından önce]
ömgeklediler Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
emeklemek: Laborare. Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
emeklemek: Sabiler yere yatarken kalkıp yürümek içün çabalamak, debelenmek.

Köken

Eski Türkçe emgekle- "zahmet çekmek, çabalamak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe emgek sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için emek maddesine bakınız.


27.03.2015
emekli

Türkiye Türkçesi emek sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lI(g) ekiyle türetilmiştir.

emektar

Türkiye Türkçesi emek ve Farsça dār "tutan" sözcüklerinin bileşiğidir.

emel

Arapça Aml kökünden gelen amal أمل z "umut, beklenti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amala أمل z "umdu, hedefe yöneldi" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

emeritus

Latince emeritus "«fahri», görev süresini tamamlamış fakat ders verme hakkını saklı tutan öğretim üyesi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince meritus "haslet, hakediş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince merēre "hak etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)mer- "pay almak" kökünden türetilmiştir.

emetik

Fransızca émétique veya İngilizce emetic "kusturucu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen emetikós εμετικός z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca eméō εμέω z "kusmak" fiilinden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wemh₁- (*wem-) "kusmak" biçiminden evrilmiştir.