emülgatör

emprovize

Fransızca improvisé "hazırlıksız, doğaçlama" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen improviso sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince providere, provis- "öngörmek, hazır olmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince videre, vis- "görmek" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir.

emrihak

Arapça amr أمر z "buyruk" ve Arapça ḥaḳḳ حقّ z "hak, Allah" sözcüklerinin bileşiğidir.

emrivaki

Arapça amr أمر z "olgu" ve Arapça wāḳiˁ واقع z "olmuş" sözcüklerinin bileşiğidir.

emsal

Arapça ms̠l kökünden gelen amṯāl أمثال z "örnekler, nümuneler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça maṯal مثل z "örnek" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

emtia

Arapça mtˁ kökünden gelen amtiˁa(t) أمتعة z "ticari mallar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça matāˁ متاع z sözcüğünün afˁila(t) vezninde çoğuludur.

emülgatör
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1966]
kokusuz ve kokulu Malathion için emülgatörler ve diğer emülsifiyanlar

Köken

Fransızca yazılı örneği bulunmayan *émulgateur "emülsiyon oluşturan, emüljen" biçiminden alıntıdır. Fransızca biçim Latince emulgere "süt sağmak, süt haline getirmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için emülsiyon maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca émulsifiant, İngilizce emulsifier (aynı anlamda) kullanılır; emulgator/émulgateur kaydedilmemiştir.


06.01.2016
emülsiyon

Fransızca émulsion "bir sıvıyı çalkalayarak başka sıvıya karıştırma, bu şekilde elde edilen karışım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince emulgere "süt sağmak, süt aktarmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince mulgere, muls- "süt sağmak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂molǵ-éi̯e- (*amolǵ-éi̯e-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂melǵ- (*amelǵ-) kökünden türetilmiştir.

emval

Arapça mwl kökünden gelen amwāl أموال z "mallar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça māl مال z sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

emzik

Eski Türkçe emüz- "emdirmek, emzirmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

emzir|mek

Eski Türkçe emüz- "emdirmek, emzirmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ur- ekiyle türetilmiştir. (Kaynak: Marcel Erdal, Old Turkic Word Formation sf. II.757) Eski Türkçe fiil Eski Türkçe em- fiilinden Eski Türkçe +Uz- ekiyle türetilmiştir.

en1

Eski Türkçe "mübalağa edatı" sözcüğünden evrilmiştir.