elektrik

elegan

Fransızca élégant "seçkin, zarif" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince elegans "seçici" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince eligere, elect- "(başkalarından) ayırmak, seçmek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince legere, lect- "ayırmak, seçmek" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

eleğimsağma

Arapça ˁalāˀim-samāˀ علائم السماء z "alaimsema, gökkuşağı" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

eleji

Fransızca élégie "ağıt tarzında edebi eser" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen elegía ελεγία z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca élegos έλεγος z "ağıt" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir.

elek

Eski Türkçe elge- "elemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

elektr(o)+

Fransızca électro+ veya İngilizce electro+ "[bileşik adlarda] elektrik" sözcüğünden alıntıdır.

elektrik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ebubekir Ratib Ef., Nemçe Sefaretnamesi, 1792]
Ertesi gün bir akademyaya dahı götürüp makina elektrika dedikleri ālet ile on beş mikdarı iˁmāl-i ˁacībe (...) izhar eylediler [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
elektrik: seyyāle-i kehrübāiyye [kehribarî akım].

Köken

Fransızca électrique veya İngilizce aynı anlama gelen electric sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Yeni Latince vis electrica "«kehribarî güç», kehribar ve benzeri maddelerde bulunan kıvılcımlanma özelliği" deyiminden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1600 William Gilbert, İng. doğabilimci.) Latince deyim Eski Yunanca ēlektrikós ηλεκτρικός z "kehribarî, kıvılcımlı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ḗlektron ήλεκτρον z "1. altın-gümüş alaşımı, 2. kehribar" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca ēléktōr ηλέκτωρ z "parıldayan, kıvılcımlı" sözcüğünden türetilmiştir.

Ek açıklama

Elektrik karşılığı olarak 19. yy'da Osmanlıca berkiyye ve kehrübaiyye sözcükleri önerilmiştir.

Benzer sözcükler

biyoelektrik, elektrik almak, elektriklenmek, fotoelektrik, hidroelektrik


08.08.2014
elektroliz

Fransızca électrolyse "kimyasal bir maddeyi elektrikle ayrıştırma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca lýsis λύσις z "çözme" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca lúō λύω z "çözmek" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir.

elektron

İngilizce electron "elektrik yükü taşıyan atomik zerre" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1891 J.D.Stoney, İng. fizikçi.) İngilizce sözcük İngilizce electric sözcüğünden türetilmiştir.

elektronik

İngilizce electronic "1. elektrona ilişkin (1902), 2. gaz veya yarıiletken ortamda elektron akımı yoluyla aygıtların yönetimine ilişkin (y. 1930)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce electron sözcüğünden +ic° ekiyle türetilmiştir.

elektrot

Fransızca électrode veya İngilizce electrode "anot ve katodun ortak adı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi.) Bu sözcük İngilizce electro+ ve Eski Yunanca ʰódos ὁδος z "yol" sözcüklerinin bileşiğidir.

elem

Arapça Alm kökünden gelen alam أَلَم z "acı, ağrı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça alima أَلِمَ z "acı çekti, ağrıdı" fiili ile eş kökenlidir.