egemen

efsane

Farsça afsāne أفسانه z "anlatı, destan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *apa-saŋha "(bir şeyden) söz etme" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde saŋha "öğreti, anlatı, deyiş" sözcüğünden apa+ önekiyle türetilmiştir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde sāh- "söylemek, demek" fiilinden türetilmiştir. (Kaynak: Christian Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch sf. 1575)

efsun

Farsça afsūn veya fisūn أفسون/فسون z "büyü, sihir" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça afsūdan, afsāy- أفسودن, أفساى z "büyülemek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça afsāna "masal, mitos" sözcüğü ile eş kökenlidir.

EFT

Türkiye Türkçesi elektronik fon transferi "bankalararası bir ödeme sistemi" deyiminden türetilmiştir.

efzun

Yeni Yunanca évzonos εὔζωνος z "Yunan ordusunda bir tür piyade" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca éuzōnos εὔζωνος z "«kuşanmış», kılıçlı piyade" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca eu εῦ z "iyi" ve Eski Yunanca zōnē ζώνη z "kuşak" sözcüklerinin bileşiğidir.

egale

Fransızca égaler "eşitlemek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Fransızca égal "eşit" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Bu sözcük Latince aequalis sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince aequus "eşit, adil" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

egemen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: "hakim" [ Cumhuriyet - gazete, 1935]
Tabiate egemen olmasını bilemeyen yaratıklar, varlıklarını koruyamamışlardır

Köken

Eski Yunanca ʰēgemōn ἡγεμών z "önder, lider, şef" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰēgéomai ἡγέομαι z "öncü olmak, yol göstermek" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için hegemonya maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca hégémon "egemen" sözcüğünden esinlendiği açıktır. Türkiye Türkçesi *ege "veli?" sözcüğünden türetilmesi fantezidir.

Benzer sözcükler

egemenlik


29.05.2015
ego

Latince ve Eski Yunanca ego εγο z "ben (birinci tekil şahıs zamiri)" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *éǵh₂ (*éǵ) biçiminden evrilmiştir.

egoizm

Fransızca égoïsme "bencillik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce egoism sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Joseph Addison, İng. şair (1672-1719), "hep kendinden sözeden" anlamında.) Bu sözcük Latince ve Eski Yunanca ego "ben" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir.

egosantrik

Fransızca égocentrique "benmerkezci" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca ego "ben" ve Fransızca centre "merkez" sözcüklerinin bileşiğidir.

egzajere

Fransızca exagérer "abartmak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince exaggerare "yığmak, biriktirmek, büyütmek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince agger "yığın, küme" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

egzersiz

Fransızca exercice "talim, alıştırma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen exercitium sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince exercere "talim etmek, askeri eğitim yapmak, iş uygulamak" fiilinden +ium ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince arcere, arct- "yasaklamak, uzak tutmak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂erk- (*ark-) "menetmek" biçiminden evrilmiştir.