estek köstek

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

ester

Almanca Ester "kimyada bir bileşik" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1848 Leopold Gmelin, Alm. kimyacı.) Almanca sözcük Almanca Essig "sirke" ve Almanca Äther "eter" sözcüklerinin bileşiğidir.

estetik

Fransızca ésthetique "güzelliğe ilişkin (sıfat), güzellik teorisi (ad)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca ästhetik "duyular teorisi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1735, A. G. Baumgarten, Alman filozof.) Bu sözcük Eski Yunanca aisthētá αισθητά z "duyu organlarıyla algılanabilen şeyler, görülenler" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca aisthánō αισθάνω z "algılamak, duymak, duyumsamak" fiilinin nötr çoğuludur. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂ewis-dʰh₁- (*awis-dʰ-) "duyu-verme, kulak koyma" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂ew- (*aw-) "duymak" kökünden türetilmiştir.

esvap

Arapça s̠wb kökünden gelen aṯwāb أثواب z "giyinilen şeyler, giysi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯawb ثوب z "kumaş, bez, tek parça kumaştan oluşan dikişsiz entari veya toga" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

esvet

Arapça swd kökünden gelen aswad أسْوَد z "kara, siyah" sözcüğünden alıntıdır.

Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca İyi ve Kötü Prens Öyküsü, 1000 yılından önce]
oğlum téginke éş boluŋlar [oğlum prense arkadaş olsunlar] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
اش: Socius, par [yoldaş, arkadaş, bir çiftin her biri] (...) itmek, eşlendürmek: tezvīc [evlendirmek], çiftlemek. Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
eşleşmek (...) eşsiz Yeni Türkçe: eşkenar [ Geometri Terimleri, 1937]
eşkenar dörtgen Yeni Türkçe: eşdeğer "Fr equivalent karşılığı" [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
eşdeğer: Değerleri eşit olan. (...) eşdeğerlik Yeni Türkçe: eşgüdüm [, 1978]

Köken

Eski Türkçe éş "yoldaş, arkadaş" sözcüğünden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

eşanlamlı, eşbaşkan, eşgüdüm, eşkenar, eşlemek, eşleşmek, eşleştirmek, eşli, eşlik etmek, eşsiz, eşsüremsel, eşzamanlı, tekeş

Bu maddeye gönderenler

eşcinsel, eşey, eşit


10.02.2015
eş|mek

Orta Türkçe eş- "yeri kazımak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe eş- "1. taşmak, (at) yürümek (geçişsiz fiil), 2. akıtmak, boşaltmak (geçişli fiil)" fiilinden evrilmiştir.

eşanjör

Fransızca échangeur de chaleur "ısı alışveriş ünitesi" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca échanger "değiştokuş etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *excambiare fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Geç Latince cambiare "değiştokuş etmek" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

eşantiyon

Fransızca échantillon "nümune" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *scandaculum "ölçü, ölçek" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Latince scandere "basamak çıkmak, tırmanmak" fiilinin küçültme halidir.

eşarp

Fransızca écharpe "başörtüsü, atkı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skerpā "torba" biçiminden alıntıdır.

eşcinsel

Türkiye Türkçesi ve Yeni Türkçe cinsel sözcüklerinin bileşiğidir.