dragoman

döşe|mek

Eski Türkçe töşe- "yatak veya sedir yaymak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe töş "göğüs, sedir" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

döteryum

Yeni Latince deuterium "atom ağırlığı 2 olan hidrojen izotopu" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1933 Harold C. Urey, Amer. kimyacı.) Latince sözcük Eski Yunanca déuteros δεύτερος z "ikinci" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca dúo, di- δύο z "iki" fiilinden türetilmiştir.

döv|mek

Eski Türkçe tȫg- "havanda dövmek, ezmek" fiilinden evrilmiştir.

döviz

Fransızca devise "1. hanedan arması, 2. üzerinde kraliyet arması bulunan menkul değer, banknot" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince divisa "hanedan arması" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince dividere, divīs- "ikiye bölmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. Latince fiil Latince yazılı örneği bulunmayan *videre fiilinden dis+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₁wei̯dʰ- (*ewei̯dʰ-) "bölmek, ayırmak" biçiminden evrilmiştir.

dövme

(NOT: Eski Türkçe tögün "dağlama" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tȫg- "dövmek" fiilinden Eski Türkçe +mA ekiyle türetilmiştir.

dragoman
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mühimme Defterleri, 1559]
Bir sûreti dahı yazılup âdemlerinden dragoman Luka'ya virildi

Köken

Fransızca ve İngilizce dragoman "(resmi görüşmelerde taraflara eşlik eden) tercüman" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen dragomano sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Yunanca aynı anlama gelen dragómanos δραγώμανος z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Türkiye Türkçesi aynı anlama gelen tarcumān ترجمان z sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için tercüman maddesine bakınız.

Ek açıklama

Yunanca sözcük Bizans resmi ıstılahında 15. yy'dan itibaren görülür. ▪ Du Cange, Glossarium Mediae et Infimae Graecitatis sf. 330. • İstanbul'un Draman semtinin adı dragoman sozcüğünden evrilmiştir.


23.03.2018
dragon

Fransızca dragon "ejderha" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen dracō sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen drákōn δράκων z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca dérkomai δέρκομαι z "keskin ve delici bakışla bakmak" sözcüğünden türetilmiştir.

drahmi

Yunanca dráχmi δράχμη z "Yunan para birimi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca dráχma veya dráχmē δράχμα/δράχμη z "1. avuç, tutam, 2. Eski Atina para birimi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca drássomai, draχ- δράσσομαι, δραχ- z "avuçlamak, elle tutmak" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dergh- biçiminden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Watkins, American Heritage Dict. of Indoeuropean Roots sf. 16.)

drahoma

Yunanca tráχōma τράχωμα z "saçkı, düğünde saçılan para veya pirinç, yeni evlilere verilen hediyeler" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca traχōnō τραχωνω z "(düğünde) para saçmak" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Yunanca traχí τραχί z "gümüş para" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen dráχmē δράχμη z sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

draje

Fransızca dragée "1. badem şekeri, 2. şeker kaplı ilaç veya pastil" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen tragemata sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca trágēma τράγημα z "çerez, şekerleme, kuruyemiş" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca trōgō τρωγω z "kemirmek, yemek, özellikle ufak tefek şeyler yemek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir.

dram

Fransızca drame "tiyatro oyunu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca dráma δράμα z "eylem, oyun, trajedi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dráō δράω z "eylemek, icra etmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dréh₂- (*dréw-) "eylemek" biçiminden evrilmiştir.