dost

dore

Fransızca doré "altın kaplama, altın rengi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince deauratus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince deaurare "altınlamak, altın kaplamak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Geç Latince fiil Latince aurum "altın" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂ews-¹ (*aws-) biçiminden evrilmiştir.

dormöz

Fransızca dormeuse "1. uyuyan, uykucu, 2. yatak olarak kullanılabilen kanape veya şezlong" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca dormir "uyumak" fiilinin dişilidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen dormire fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *drm-yo- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *drem- "uyumak" kökünden türetilmiştir.

dorse

Dorsey Trailer "Amerikan kamyon kasası imalatçısı" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1911)

doru

Eski Türkçe torıġ veya toruġ "koyu kahverengi at donu" sözcüğünden evrilmiştir.

doruk

Orta Türkçe toruğ veya toruk "dağ zirvesi, yüksek şey" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe toġur- "kaldırmak, yükseltmek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

dost
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
öz asġı tiler dostḳa birme köŋül [kendi çıkarını kollayan dosta gönül verme] [ Ahmedî, İskendernâme, 1390]
el irince dostāne söylegil

Köken

Farsça dost دوست z "arkadaş, yar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen dauştā veya dauştar- sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde zuş- "sevmek, hoşlanmak" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

Benzer sözcükler

dostane, dostluk, zendost


22.05.2021
dosya

Fransızca dossier "1. sırtlık, evrak üzerine geçirilen kılıf, 2. bir muameleye ait evrakın tümü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca dos "sırt" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince dorsum sözcüğünden evrilmiştir.

down sendromu

İngilizce Down's syndrome "genetik bir hastalık" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük J. L. H. Down "İngiliz tabip (1828-1896)" özel adından türetilmiştir.

download

İngilizce download "bir dosyayı yerel bilgisayara indirme" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1980) İngilizce sözcük İngilizce down "aşağı" (NOT: Bu sözcük Eski İngilizce adúne "tepeden aşağı" sözcüğünden türetilmiştir. Eski İngilizce sözcük Eski İngilizce dúne "tepe" sözcüğünden türetilmiştir. Eski İngilizce sözcük Kelt dillerinde dún "tepe" sözcüğünden alıntıdır. ) ve İngilizce load "yüklemek" sözcüklerinin bileşiğidir.

doy|mak

Eski Türkçe tod- "1. doldurmak, tıkmak [geçişli fiil], 2. doymak [geçişsiz fiil]" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe to- "doldurmak, tıkamak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

doz

Fransızca dose "verilen ilaç miktarı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca dōsis δώσις z "veriş, verilen şey, hediye, bir ölçek ilaç" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dídōmi δίδωμι, δο- z "vermek" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *deh₃- (*dō-) "vermek" biçiminden evrilmiştir.