dolak

dokurcun

Orta Türkçe tokurçin "dokuz taş oyunu" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe tokuz sözcüğünden türetilmiştir.

dokuz

Eski Türkçe tokuz veya tokkuz "9" sözcüğünden evrilmiştir.

doküman

Fransızca document "belge" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince documentum "ders kitabı, kanıt, belge" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince docere, doct- "öğretmek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

dol|mak

Eski Türkçe tol- "dolmak, dolu olmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tod- veya to- "dolmak, kabarmak" fiilinden Eski Türkçe +Il- ekiyle türetilmiştir.

dola|mak

Eski Türkçe tolġa- "döndürmek, dolamak, sarmak, acıdan kıvranmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *toluġ biçiminden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

dolak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: "sargı, sarık" [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
ṭolak: aş-şayˀu'l-malfūf [sarılmış şey] Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
dolak: Ayağa tozluk yerine doladıkları çuha kenarı.

Köken

Eski Türkçe tolġa- "dolamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için dola- maddesine bakınız.


26.08.2017
dolambaç

Türkiye Türkçesi dolamaç sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe tola- "dolanmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(A)mAç ekiyle türetilmiştir.

dolandır|mak

Türkiye Türkçesi dolan- fiilinden Türkiye Türkçesinde +tUr- ekiyle türetilmiştir.

dolap

Farsça dūlāb دولاب z "1. su çarkı, 2. her türlü mekanizma, makina" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dūl veya dol دول z "1. kova, 2. su çarkı, mekanizma" (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice dəwal, dawlā דְּוַל, דַוְולָא z "su çarkı, sulama düzeneği" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen dālu veya dalū sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Akatça dālu "dönmek, dolanmak" fiilinden türetilmiştir. ) ve Farsça āb آب z "su" sözcüklerinin bileşiğidir.

dolar

İngilizce dollar "bir para birimi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Almanca Thaler "kalıp dökme yöntemiyle yapılan gümüş para" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Bu sözcük Almanca aynı anlama gelen Joachimsthaler sözcüğünden türetilmiştir. Almanca sözcük Joachimsthal "Joachim Vadisi, Bohemya'da gümüş madeni olan bir yer" özel adından türetilmiştir. ) Bu sözcük Almanca Thal veya Tal "vadi" sözcüğünden türetilmiştir.

dolaş|mak

Türkiye Türkçesi ṭola- "sarmak, döndürmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Iş- ekiyle türetilmiştir.