diyaliz

diyagram

Fransızca diagramme "şematik çizim, taslak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen diágramma διάγραμμα z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca diagráphō διαγράφω z "üstünü çizmek, kaba taslak çizmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca gráphō γράφω z fiilinden dia+ önekiyle türetilmiştir.

diyakoz

Yeni Yunanca diákos veya diákonos διάκος/διάκονος z "papaz çırağı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca diákonos διάκονος z "hizmetkâr, uşak, ulak" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca diakonéō διακονέω z "hizmet etmek" fiili ile eş kökenlidir.

diyakronik

Fransızca diachronique "zaman içinde gelişen, statik olmayan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen diaχronikós διαχρονικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca χrónos χρόνος z "zaman" sözcüğünden dia+ önekiyle türetilmiştir.

diyalekt

Fransızca dialecte "lehçe" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca diálektos διάλεκτος z "lehçe, ağız, özellikle taşra ağzı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dialégō διαλέγω z "«farklı söylemek», taşra ağzı konuşmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca légō λέγω2 z "söylemek" fiilinden dia+ önekiyle türetilmiştir.

diyalektik

Fransızca dialectique "tez ve antitezle akıl yürütme yöntemi, münazara" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen dialektikḗ téχnē διαλεκτική (τεχνη) z deyiminden alıntıdır. (İlk kullanımı: Elea'lı Zeno, Yun filozof (MÖ y. 490-y. 430).) Bu sözcük Eski Yunanca dialégō διαλέγω z "karşılıklı söylemek, münazara etmek" fiilinden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca légō, log- λέγω2, λογ- z "söylemek" fiilinden dia+ önekiyle türetilmiştir.

diyaliz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1939]
Bu ameliyeye teknik dilde (Diyaliz) denir.

Köken

Fransızca dialyse, dialyt- "ayrıştırma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca diálysis διάλυσις z "içinden geçerek ayrışma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca lúō λύω z "çözmek" fiilinden dia+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için liz(o)+ maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

elektrodiyaliz


08.10.2017
diyalog

Fransızca dialogue "karşılıklı konuşma, diyalog" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca diálogos διάλογος z "söyleşme, karşılıklı konuşma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca lógos λόγος z "söz, konuşma" sözcüğünden dia+ önekiyle türetilmiştir.

diyanet

Arapça dyn kökünden gelen diyāna(t) دِيَانة z "dindarlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dīn دين z sözcüğünün fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

diyapazon

Fransızca diapason "1. bir çalgının seslendirebileceği tüm tınıların dizisi, 2. tını kontrol aracı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca dia pasōn χordōn δια πασων (χορδων) z "baştan başa tüm perdeler" deyiminden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca pâs, pan πᾶς, παν(τ)- z "tüm" sözcüğünden dia+ önekiyle türetilmiştir.

diyar

Arapça dwr kökünden gelen diyār ديار z "1. evler, obalar, 2. bir aşiretin sahip olduğu ülke, memleket" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dār دار z "ev, oba" sözcüğünün fiˁāl vezninde çoğuludur.

diyare

Fransızca diarrhée "ishal" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca diárrhoia διάῥροια z "ishal, akıntı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca diarrhéō διαῥρέω z "akıp gitmek, içinden akmak" fiilinden +ia ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca rhéō ῥέω z "akmak" fiilinden dia+ önekiyle türetilmiştir.