dip1

dinle|mek

Eski Türkçe tıŋla- "kulak vermek, dinlemek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tınıġ "nefes, soluk" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe tın- "solumak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

dinlen|mek

Eski Türkçe tın veya tıŋ "nefes, soluk" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lAn- ekiyle türetilmiştir.

dinozor

İngilizce dinosaur "tarihöncesinde yaşamış büyük sürüngen" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1841 Sir Richard Owen, İng. doğabilimci.) İngilizce sözcük Eski Yunanca deinós δεινός z "korkunç, müthiş" ve Eski Yunanca saûros σαῦρος z "kertenkele" sözcüklerinin bileşiğidir.

dionisyak

Fransızca dionysiaque veya İngilizce dionysiac "tanrı Dionysos'a ait, aklî olmayan, orjiastik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dionysiakós διονυσιακός z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Diónysos Διόνυσος z "Eski Yunan'da sarhoşluk ve akıldışılık tanrısı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Arkaik Yunanca diwo-nusos "Núsa tanrısı" sözcüğünden evrilmiştir.

diorama

Fransızca diorama sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1822 Daguerre) Fransızca sözcük Eski Yunanca dia δια z "içinden (edat)" ve Eski Yunanca órama ὅρᾱµα z "görme, seyir" sözcüklerinin bileşiğidir.

dip1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca metinler, 900 yılından önce]
tüpinde ol ok ma ölmeki bar [dibinde/kökünde kendi ölümü var] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
yıġaç tüpi [ağaç kökü], tām tüpi [duvarın temeli], tüplüg eren [soylu, yani köklü adam] Kıpçakça: [ Peter Golden, The Rasulid Hexaglot, 1377 yılından önce]
al-asl [Ar.] = düp [Tr.]

Köken

Eski Türkçe tǖp "kök" sözcüğünden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

dip dibe, diplemek, dipnot, dipsiz, kazandibi

Bu maddeye gönderenler

dipçik, tipi


20.09.2017
dip2

İngilizce dip "ekmek banılarak yenen sos" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce to dip "batırmak, daldırmak, banmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *deupjan- "daldırmak" fiilinden türetilmiştir. Germence fiil Germence yazılı örneği bulunmayan *deupaz "derin" biçiminden türetilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dʰewb- biçiminden evrilmiştir.

dipçik

Türkiye Türkçesi dip sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çUk ekiyle türetilmiştir.

dipfriz

Deep Freeze "bir dondurucu markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1941 ABD.) Bu sözcük İngilizce deep "derin" ve İngilizce freeze "dondurma" sözcüklerinin bileşiğidir.

diploma

Fransızca diplôme "her türlü resmi evrak [esk.], berat, ruhsat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca díplōma δίπλωμα z "ikiye katlanmış şey, özellikle parşömen; katlanmış evrak, dosya, berat" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca diplóō διπλόω z "ikiye katlamak" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca di- δι- z "iki" ve Eski Yunanca ploō πλοω z "katlamak" sözcüklerinin bileşiğidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *pel-¹ kökünden türetilmiştir.

diplomat

Fransızca diplomate "resmen atanmış görevli, elçi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince diplomaticus "«belgeli», berat veya tasdikname sahibi" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince diploma "berat, tasdikname" sözcüğünden türetilmiştir.