dikotomi

diken

Eski Türkçe tikgen "delen şey, diken" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tik- "sivri bir şey sokmak, saplamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

dikey

Türkiye Türkçesi dik sözcüğünden Yeni Türkçe +(g)Ay ekiyle türetilmiştir.

dikit

Türkiye Türkçesi dik- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

dikiz

Roma dilinde (Çingenece) dikés "bak!" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Roma dilinde (Çingenece) dikáva "bakmak" fiilinden türetilmiştir.

dikkat

Arapça dḳḳ kökünden gelen diḳḳa(t) دقّة z "incelik, ince olma, rafine olma, detaylı olma, kılı kırk yarma, ince eleyip sık dokuma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daḳḳa دَقَّ z "ufaladı, inceltti" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

dikotomi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meydan-Larousse, 1969]
[ Cumhuriyet - gazete, 1994]
bu konulardaki en yeni tartışmaları da yansıtacak şekilde bir dikotomi sistematiği içinde serimlemektedir.

Köken

İngilizce dichotomy "mantıkta birbirini dışlayan iki seçenek, ikilem" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca diχotomía διχοτοµία z "ikiye bölme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca diχḗ διχή z "ikiye, ikişer" ve Eski Yunanca témnō, tom- τέμνω, τομ- z "kesmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için di+, tom(o)+ maddelerine bakınız.

Benzer sözcükler

dikotomize


06.08.2017
diksiyon

Fransızca diction "söyleyiş biçimi, ifade" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen dictio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince dicere "söylemek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

dikta

Fransızca diktat "buyrultu, zorla kabul ettirilen görüş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Diktat sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince dictatum "bildiri, buyrultu" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince dictare "bildirmek" fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir.

diktafon

Dictaphone "ses kayıt cihazı markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1907 Columbia Phonograph Co., ABD.) Bu sözcük İngilizce dictation microphone "dikte etme mikrofonu" deyiminden türetilmiştir.

diktatör

Fransızca dictateur "1. demokrasilerde geçici bir süre için olağanüstü yetkilerle donatılan yönetici, 2. her türlü zorba yönetici" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince dictator "Roma cumhuriyetinde belli süre için olağanüstü yetkilerle donatılan yönetici" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince dictare "bildirmek, buyurmak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

dikte

Fransızca dicter "1. kelimeleri tane tane söyleyerek yazdırmak, 2. buyurmak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince dictare "bildirmek, buyurmak" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince dicere, dict- "söylemek, belirtmek" fiilinin isimden türetilmiş fiilidir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dei̯ḱ- "işaret etmek, belirtmek, ad koymak" biçiminden evrilmiştir.