dijestif

difteri

Fransızca diphtérie "bulaşıcı bir hastalık, kuşpalazı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1857 Pierre Bretonneau, Fr. tabip.) Fransızca sözcük Eski Yunanca diphthéra διφθέρα z "tabaklanmış deri" sözcüğünden alıntıdır.

diftong

İngilizce diphthong "çiftsesli, iki sesliden oluşan bileşik ses" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca díphthongos δίϕθογγος z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca di- "iki" ve Eski Yunanca phthóngos ϕθόγγος z "ses" sözcüklerinin bileşiğidir. Yunanca sözcük Eski Yunanca phthéngomai φθέγγομαι z "ses etmek, çağırmak" fiilinden alıntıdır.

difüzyon

Fransızca diffusion "(dökülmüş bir sıvı gibi) yayılma, bir noktadan etrafa saçılma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince diffundere "döküp saçmak" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince fundere, fus- "dökmek" fiilinden dis+ önekiyle türetilmiştir.

diğer

Farsça dīgar veya dadīgar ديگر/دديگر z "başka, öbür" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça datīgar sözcüğünden evrilmiştir.

diğerkâm

Farsça dīgar ديگر z "başka(sı)" ve Farsça kām كام z "seven, sevgi, arzu" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde kāma- "sevmek" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kóh₂-mo-s (*kṓ-mo-s) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *keh₂- (*kā-) "sevmek" kökünden türetilmiştir. )

dijestif
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1960]
yemek üstüne dijestif almak gibi bir şey

Köken

Fransızca digestif "hazmettirici, yemekten sonra içilen likör" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince digerere "çözmek, ayırmak, hazmetmek" fiilinden +()tiv° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince gerere, gest- "kılmak" fiilinden dis+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için jest maddesine bakınız.


30.09.2017
dijital

Fransızca ve İngilizce digital "tamsayılara ilişkin, sayısal" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce digit "1 ile 10 arası sayıların her biri, rakam" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince digitus "işaret parmağı, genelde parmak" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *diǵ- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dei̯ḱ- "işaret etmek, belirtmek, göstermek" kökünden türetilmiştir.

dik

Eski Türkçe tik "dik duran, dikey" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *tirik biçiminden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *tiri- "canlı olmak, yaşamak" biçiminden türetilmiştir.

dik|mek

Eski Türkçe tik- "1. dik kılmak, 2. dik veya sivri bir şey saplamak, iğne ile dikmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tirig "canlı, dik" sözcüğü ile eş kökenlidir.

diken

Eski Türkçe tikgen "delen şey, diken" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tik- "sivri bir şey sokmak, saplamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

dikey

Türkiye Türkçesi dik sözcüğünden Yeni Türkçe +(g)Ay ekiyle türetilmiştir.