devalüasyon

detoks

İngilizce detox "1. otomobilin zehirli gaz emisyonunu azaltma (1970), 2. bünyeyi alkol veya uyuşturucudan arıtma (1972), 3. sağlığa zararlı alışkanlıklardan arınmak için yapılan rejim (1975)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce detoxify "zehirden arındırma" sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük İngilizce toxify "zehirlemek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

detonatör

Fransızca détonateur "bomba patlatıcı cihaz, fünye" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca détonner "patlamak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince tonare "gümbürdemek, gürlemek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)tenh₂- (*(s)ten-) "gök gürlemek" biçiminden evrilmiştir.

detone

Fransızca détoné "yanlış seslendiren" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca toner "seslendirme, tonlama" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen tonare fiilinden alıntıdır. Geç Latince fiil Latince tonus "ses perdesi" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

dev

Farsça ve Orta Farsça dēv ديو z "İran mitolojisinde kötü ruhlu efsane yaratığı, iblis" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen daiva- sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde daēva- "Zerdüşt inancında kötülük tanrısı, iblis" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dei̯wó-s "tanrı" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *di̯ew- "gün, güneş, güneş tanrısı" kökünden türetilmiştir.

deva

Arapça dwy kökünden gelen dawāˀ دواء z "ilaç" sözcüğünden alıntıdır.

devalüasyon
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1935]
Devalüasyon sahtekârlıktır, deflasyon imkânsızdır, iki boynuz arasına sıkışmayalım devalüe "değeri düşürülmüş (para)" [ Cumhuriyet - gazete, 1936]
zaten devalüe dahilî markla ödemekte olan Almanyanın

Köken

Fransızca dévaluation veya İngilizce devaluation "paranın değerini düşürme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İngilizce devaluate "değersizleştirmek, değerini düşürmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. (İlk kullanımı: 1914 İng.) İngilizce fiil İngilizce value "değer" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için valör maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkçede Recep Peker hükümetinin Eylül 1946'da yaptığı devalüasyon nedeniyle yaygınlık kazandı.

Benzer sözcükler

devalüe


13.01.2015
devam

Arapça dwm kökünden gelen dawām دوام z "sürme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāma دام z "sürdü, kaldı, devam etti" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

devasa

Farsça dīv veya dēv ديو z "dev" ve Farsça āsā آسا z "gibi, benzer" sözcüklerinin bileşiğidir.

deve

Eski Türkçe tebe "maruf hayvan, camelus" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen temegen biçimi ile eş kökenlidir.

develope

Fransızca développer "1. kabuktan veya torbadan çıkarmak, açmak [esk.], 2. geliştirmek, ortaya çıkarmak, 3. fotoğraf filmini banyo etmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Eski Fransızca voloppe "tahıl kepeği, kabuk, torba" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.

deviasyon

Fransızca déviation veya İngilizce deviation "yoldan ayrılma, sapma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen deviatio sözcüğünden alıntıdır. Geç Latince sözcük Geç Latince deviare "yoldan sapmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Latince via "yol" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.