deterjan

detant

İngilizce détente "Soğuk Savaş döneminde bloklararası yumuşama politikasına verilen ad" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca détente "gevşeme, gerilim düşmesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca détendre "gevşemek, gevşetmek" fiilinden türetilmiştir. Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen detendere fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince tendere, tens- "germek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

detantör

Fransızca détenteur "basınç veya gerilim düşürücü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca détendre "gerilim azaltmak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

detay

Fransızca détail "1. perakende (satış), 2. ayrıntı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca détailler "kesip ayırmak, perakende satmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Fransızca taille "kesim" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

detektif

İngilizce detective "kriminel araştırma görevlisi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce detect "ortaya çıkarmak, keşfetmek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince detegere, detect- "örtüsünü kaldırmak, açmak, açığa vurmak" fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince tegere, tect- "örtmek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

detektör

Fransızca détecteur sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce detector "ortaya çıkaran, keşfeden, " sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İngilizce to detect "ortaya çıkarmak, keşfetmek" fiilinden türetilmiştir.

deterjan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1956]
ellerinizi ve tırnaklarınızı korur (...) temizleyen sentetik ve modern bir deterjandır.

Köken

Fransızca détergent veya İngilizce detergent "bir tür kimyasal temizleyici" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1938 Procter & Gamble Co., Amer. kimya şirketi.) Bu sözcük Latince detergere, deters- "silmek, temizlemek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince tergere, ters- "temizlemek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

Benzer sözcükler

deterjanlamak

Bu maddeye gönderenler

mendil (mandal2, manto)


13.01.2015
determinizm

Fransızca déterminisme "insan kaderinin belirlenmiş olduğunu ve özgür iradenin olmadığını savunan görüş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca déterminer "belirlemek" fiilinden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince determinare "bir şeyi bir şeyden sınırla ayırmak, belirlemek" fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince terminare "sınırlamak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince terminus "sınır" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

detoks

İngilizce detox "1. otomobilin zehirli gaz emisyonunu azaltma (1970), 2. bünyeyi alkol veya uyuşturucudan arıtma (1972), 3. sağlığa zararlı alışkanlıklardan arınmak için yapılan rejim (1975)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce detoxify "zehirden arındırma" sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük İngilizce toxify "zehirlemek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

detonatör

Fransızca détonateur "bomba patlatıcı cihaz, fünye" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca détonner "patlamak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince tonare "gümbürdemek, gürlemek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)tenh₂- (*(s)ten-) "gök gürlemek" biçiminden evrilmiştir.

detone

Fransızca détoné "yanlış seslendiren" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca toner "seslendirme, tonlama" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen tonare fiilinden alıntıdır. Geç Latince fiil Latince tonus "ses perdesi" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

dev

Farsça ve Orta Farsça dēv ديو z "İran mitolojisinde kötü ruhlu efsane yaratığı, iblis" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen daiva- sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde daēva- "Zerdüşt inancında kötülük tanrısı, iblis" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dei̯wó-s "tanrı" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *di̯ew- "gün, güneş, güneş tanrısı" kökünden türetilmiştir.