detektör

deşifre

Fr déchiffrer şifresini çözmek Fr de+ chiffre [den.] rakam, şifre

detant

İng détente Soğuk Savaş döneminde bloklararası yumuşama politikasına verilen ad Fr détente gevşeme, gerilim düşmesi Fr détendre gevşemek, gevşetmek << Lat detendere a.a. Lat de+ tendere, tens- germek

detantör

Fr détenteur basınç veya gerilim düşürücü Fr détendre gerilim azaltmak +()tor

detay

Fr détail [dev.] 1. perakende (satış), 2. ayrıntı Fr détailler [den.] kesip ayırmak, perakende satmak Fr de+ taille kesim

detektif

İng detective kriminel araştırma görevlisi İng detect ortaya çıkarmak, keşfetmek +()tiv° Lat detegere, detect- örtüsünü kaldırmak, açmak, açığa vurmak Lat de+ tegere, tect- örtmek

detektör

[ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
detektör: Harc mevcelerini [elektronik dalgaları] almağa mahsus alet.

Fr détecteur İng detector ortaya çıkaran, keşfeden, a.a. İng to detect ortaya çıkarmak, keşfetmek

 detektif


01.01.2011 den önce
deterjan

Fr détergent İng detergent bir tür kimyasal temizleyici (İlk kullanım: 1938 Procter & Gamble Co., Amer. kimya şirketi.) Lat detergere, deters- silmek, temizlemek +ent° Lat de+ tergere, ters- temizlemek

determinizm

Fr déterminisme insan kaderinin belirlenmiş olduğunu ve özgür iradenin olmadığını savunan görüş Fr déterminer belirlemek +ism° Lat determinare bir şeyi bir şeyden sınırla ayırmak, belirlemek Lat de+ terminare [den.] sınırlamak Lat terminus sınır

detoks

İng detox [abb.] 1. otomobilin zehirli gaz emisyonunu azaltma (1970), 2. bünyeyi alkol veya uyuşturucudan arıtma (1972), 3. sağlığa zararlı alışkanlıklardan arınmak için yapılan rejim (1975) İng detoxify zehirden arındırma İng de+ toxify zehirlemek

detonatör

Fr détonateur bomba patlatıcı cihaz, fünye Fr détonner patlamak +()tor Lat de+ tonare gümbürdemek, gürlemek << HAvr *(s)tenh₂- (*(s)ten-) gök gürlemek

detone

Fr détoné [pp.] yanlış seslendiren Fr de+ toner seslendirme, tonlama OLat tonare [den.] a.a. Lat tonus ses perdesi