destur

deste

Farsça dasta دسته z "tutam, avuç, bir elin tutacağı miktar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dast دست z "el" sözcüğünden +a ekiyle türetilmiştir.

destek

Farsça dastak دستك z "«elcik», tutamak, alkış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dast دست z "el" sözcüğünün küçültme halidir.

destinasyon

Fransızca ve İngilizce destination "ulaşılacak hedef, gidilen yer" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince destināre "belirlemek, tayin etmek, kaderini çizmek" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince yazılı örneği bulunmayan *stenāre "durdurmak, dikmek, mukavim kılmak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *stnéh₂- (*stnā́-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *steh₂- (*stā-) "durmak" kökünden türetilmiştir.

destmal

Farsça dast māl دست مال z "mendil" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça dast دست z "el" ve Farsça māl مال z "silen" sözcüklerinin bileşiğidir.

destroyer

İngilizce destroyer "1. yıkan, tahrip eden, 2. bir tür savaş gemisi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: İkinci anlamda 1882 ABD.) İngilizce sözcük İngilizce destroy "yıkmak, tahrip etmek" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca destruir "a.a. [mod. détruir]" fiilinden alıntıdır. Eski Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen destruere fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince struere, struct- "dikmek, inşa etmek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

destur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"izin" [ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
maŋa destūr bergil barayın [bana izin ver gideyim] "... padişah danışmanı" [ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
hīc cellād ola mı destūr-ı şāh

Köken

Farsça dastūr دستور z "1. «el almış», bilge, bilgin, vezir, 2. «el alma», ruhsat, izin, müsaade" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça dastwar "1. Zerdüşt rahibi, bilge kişi, otorite, 2. doğru dini öğreti, töre, yasa" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça dast "el" ve Orta Farsça āvar "sahip" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için dest, +aver maddelerine bakınız.

Benzer sözcükler

destur vermek, destursuz


21.09.2017
deş|mek

Eski Türkçe teş- "yarmak, delmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tel- "delmek" fiili ile eş kökenlidir.

deşarj

Fransızca décharge "herhangi bir yükü boşaltma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca décharger "yük boşaltmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Fransızca charge "yük" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

deşifre

Fransızca déchiffrer "şifresini çözmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Fransızca chiffre "rakam, şifre" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.

detant

İngilizce détente "Soğuk Savaş döneminde bloklararası yumuşama politikasına verilen ad" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca détente "gevşeme, gerilim düşmesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca détendre "gevşemek, gevşetmek" fiilinden türetilmiştir. Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen detendere fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince tendere, tens- "germek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

detantör

Fransızca détenteur "basınç veya gerilim düşürücü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca détendre "gerilim azaltmak" fiilinden +()tor ekiyle türetilmiştir.