delgeç

dekuple

Fransızca découpler "çift olan bir şeyi ayırmak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Fransızca coupler "çift kılmak, çift koşmak" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.

del|mek

Eski Türkçe tel- "delmek" fiilinden evrilmiştir.

delalet

Arapça dll kökünden gelen dalāla(t) دلالة z "yol gösterme, işaret etme, delil olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dalla دَلَّ z "gösterdi, işaret etti" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

delege

Fransızca délegué "yetkilendirilmiş kimse, murahhas" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen delegatus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince delegare "yetkilendirmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince lēgare "sözleşmek, görev vermek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince lex, leg- "yasa" sözcüğü ile eş kökenlidir.

delete

İngilizce delete "(yazılmış veya çizilmiş bir şeyi) silmek" fiilinden alıntıdır. İngilizce fiil Latince deletus "silinmiş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince delere "silmek" fiilinden türetilmiştir.

delgeç
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: "zımba" [ Milliyet - gazete, 1982]
arşiv tipi kâğıt delgeç (büyük zımba)

Köken

Türkiye Türkçesi del- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için del- maddesine bakınız.


26.11.2014
delgi

Türkiye Türkçesi del- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

deli

Eski Türkçe telü "deli" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen tilve sözcüğünden evrilmiştir.

delik

Eski Türkçe telük "delik" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tel- fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

delil

Arapça dll kökünden gelen dalīl دليل z "1. yol gösteren, kılavuz, 2. kanıt" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dalla دلّ z "yol gösterdi, işaret etti" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

delirium

Latince delirium "aklını yitirme" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince delirare "çığırından çıkmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Latince līra "sabanın toprakta açtığı iz, evlek" sözcüğünün fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *lói̯seh₂ (*lói̯sā) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *lei̯s- "iz" kökünden türetilmiştir.