dejavü

dehliz

Arapça ve Farsça dihlīz دهليز z "koridor, revak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça dahrīz "revak, kapı girişindeki sütunlu eşik, propylon" sözcüğünden evrilmiştir.

dehri

Arapça dhr kökünden gelen dahr دَهْر z "1. çağ, zaman, eon, 2. felsefede maddi dünya" sözcüğünden alıntıdır.

dehşet

Arapça dhş kökünden gelen dahşa(t) دهشة z "korkma, hayret etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dahişa دَهَشَ z "şaştı, çok korktu" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.

dehşetengiz

Arapça dahşa(t) "korku" ve Farsça engīz "uyandıran" sözcüklerinin bileşiğidir.

deizm

Fransızca déisme "müesses dinlerden bağımsız tanrı inancı, teizm" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1660 Pascal, Fr. filozof.) Fransızca sözcük Latince deus "tanrı" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir.

dejavü
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Milliyet - gazete, 1997]
Tam bir dejavü... 15 yıl önceki kayak hocam Mücahit bir anda karşımda görünüverdi.

Köken

İngilizce deja vu "bir anı daha önce yaşamış olma duygusu" veya Fransızca déjà vu "«daha önce görüldü», bir anı daha önce yaşamış olma duygusu" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Bu sözcük Fransızca voir, vu "görmek" fiilinden türetilmiştir. Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen videre, visus fiilinden evrilmiştir. )

Daha fazla bilgi için video maddesine bakınız.

Ek açıklama

TDK'nın tercih ettiği dejavu yazımı özensizlik eseridir.


19.09.2018
dejenere

Fransızca dégénérer "soyunu bozmak, soysuzlaştırmak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen degenerare fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince generare "üremek, üretmek, doğurmak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

dek1

Eski Türkçe teg "kadar (edat)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe teŋ "eşit, eşdeğer" sözcüğü ile eş kökenlidir.

dek2

İngilizce deck "1. çatı, örtü, 2. gemi güvertesi, 3. kaset çalar" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük EHol dek "çatı, örtü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *thakjom biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tog- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)teg- "örtmek" kökünden türetilmiştir.

deka+

Fransızca déca+ veya İngilizce deca+ "[bileşik adlarda] on" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca déka δέκα z "on" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *déḱm̥ biçiminden evrilmiştir.

dekadan

Fransızca décadent "1. yoz, sefih, 2. bohem" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince decadens sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince decadere "bozulmak, geri düşmek, yozlaşmak" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Latince cadere, cas- "düşmek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.