defaten

def1

Arapça dfˁ kökünden gelen dafˁ دَفْع z "tepme, kovma, geri verme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafaˁa دَفَعَ z "tepti, kovdu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

def2

Arapça ve Farsça daf veya daff دف/دفّ z "tek yüzlü davul, def, çalpara" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice dappā דפא z "tabla, tepsi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen dappu sözcüğünden alıntıdır. Akatça sözcük Sumerce bir sözcükten alıntıdır. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 3:106)

defa

Arapça dfˁ kökünden gelen dafˁa(t) دفعة z "1. itiş, darbe, 2. bir kerede ödeme" sözcüğünden alıntıdır.

defaat

Arapça dfˁ kökünden gelen dafˁāt دفعات z "defalar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafˁa(t) دفعة z sözcüğünün çoğuludur.

defans

Fransızca défense "savunma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen defensa veya defensio sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince defendere, defens- "darbeyi savuşturmak, savunmak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince fendere, fens- "kılıçla veya silahla vurmak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷʰén-i̯e- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷʰen- "öldürmek" kökünden türetilmiştir.

defaten
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bir defada, tek adımda" [ Fatih Sultan Mehmed, Kanunname-i Al-i Osman, 1481 yılından önce]
mal defterdarlarının ve beğlik ve nişancıdan vezir dahi defˁaten olmak yoldur

Köken

Arapça dafˁātan دفعةً z "tek darbede, bir defada" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafˁa(t) دفعة z "darbe, vuruş, defa" sözcüğünün zarfıdır.

Daha fazla bilgi için defa maddesine bakınız.

Ek açıklama

"Defalarca" anlamında kullanımı galattır.


15.05.2015
defi

Fransızca défi "meydan okuma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca défier "meydan okumak, kendine güvenip ortaya çıkmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen defidere fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince fīdere "güvenmek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bʰei̯d- biçiminden evrilmiştir.

defile

Fransızca défilé "geçit resmi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca défiler "sırayla geçmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen filare fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince fila "iplik, dizi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

defin

Arapça dfn kökünden gelen dafn دفن z "gömme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafana دفن z "gömdü" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

define

Arapça dfn kökünden gelen dafīna(t) دفينة z "gömülü şey, gömü" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafana دفن z "gömdü" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

definisyon

Fransızca définition veya İngilizce definition "belirleme, belirli kılma, tanım" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince definitio sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince definire "kesinlemek, bitirip ayırmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince finire "bitirmek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.