def1

debriyaj

Fransızca débrayage "makine milini dişlilerden ayırma, dekuple etme, debriyaj" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca braie "mil, değirmen mili" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.

deccal

Arapça dcl kökünden gelen daccāl دجّال z "İslami inanca göre kıyametten önce gelecek olan sahte mesih" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice daggalā דגלא z "kurnaz, sahteci; Yahudi inancında Mesihten önce dünyaya egemen olacak bir varlık" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice dāgal דָגַל z "ordu düzmek" fiilinden türetilmiştir. İbranice fiil İbranice degel דֶגֶל z "ordu, askeri birlik" sözcüğü ile eş kökenlidir.

dede

Oğuzca dede "baba, dede" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük da-da çocuk sözünden türetilmiştir.

dedikodu
dedüksiyon

Fransızca déduction "çıkarsama, tümdengelim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen deductio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince deducere "sevketmek, -den götürmek, sonuç çıkartmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince ducere, duct- "sevketmek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

def1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
karşudan düşmen gelürse defˁ ider [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
def-i hācet: Abdest bozmak.

Köken

Arapça dfˁ kökünden gelen dafˁ دَفْع z "tepme, kovma, geri verme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafaˁa دَفَعَ z "tepti, kovdu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

Benzer sözcükler

def etmek, def olmak, defi gam, defi hacet

Bu maddeye gönderenler

defa (defaat, defaten), indifa, müdafaa (müdafi)


14.11.2019
def2

Arapça ve Farsça daf veya daff دف/دفّ z "tek yüzlü davul, def, çalpara" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice dappā דפא z "tabla, tepsi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen dappu sözcüğünden alıntıdır. Akatça sözcük Sumerce bir sözcükten alıntıdır. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 3:106)

defa

Arapça dfˁ kökünden gelen dafˁa(t) دفعة z "1. itiş, darbe, 2. bir kerede ödeme" sözcüğünden alıntıdır.

defaat

Arapça dfˁ kökünden gelen dafˁāt دفعات z "defalar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafˁa(t) دفعة z sözcüğünün çoğuludur.

defans

Fransızca défense "savunma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen defensa veya defensio sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince defendere, defens- "darbeyi savuşturmak, savunmak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince fendere, fens- "kılıçla veya silahla vurmak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷʰén-i̯e- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷʰen- "öldürmek" kökünden türetilmiştir.

defaten

Arapça dafˁātan دفعةً z "tek darbede, bir defada" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafˁa(t) دفعة z "darbe, vuruş, defa" sözcüğünün zarfıdır.