debbağ

de

Eski Türkçe tākı "ve" sözcüğünden evrilmiştir.

de fakto

Latince de facto "fiilen, fiilî" deyiminden alıntıdır. Latince deyim Latince de "-den, ile (edat)" ve Latince factum "fiil, edim, olgu" sözcüklerinin bileşiğidir.

de jure

Latince de iure "hukuken" deyiminden alıntıdır. Latince deyim Latince de "-den, ile (edat)" ve Latince ius, iur- "kanun, hukuk" sözcüklerinin bileşiğidir.

de|mek

Eski Türkçe tē- "söylemek" fiilinden evrilmiştir.

dealer

İngilizce dealer "pay eden, alıp satan, tacir" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce deal "pay etmek, alıp satmak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *dailjan "pay etmek, bölüştürmek" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dʰail- biçiminden evrilmiştir.

debbağ
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[TTRum, 1530]
Debbağlar mahallesi, İpsala kazası ... Debbağ-ˁAli çiftliği, Ferecik kazası [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
tabaχāne içinde değirmānlar ile debbāğān mazūları döğüp

Köken

Arapça dbġ kökünden gelen dabbāġ دبّاغ z "deri sepileyen" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için tabak2 maddesine bakınız.


09.10.2017
debdebe

Arapça db kökünden gelen dabdaba(t) دبدبة z "sert ayak sesi, at nalı sesi, davul sesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük dabdaba دبدب z fiilinin faˁfaˁa(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

debelen|mek

Eski Türkçe tep- fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlA- ekiyle türetilmiştir.

debi

Fransızca débit "1. dilimleme, perakende satma, azar azar verme, 2. belli bir sürede akan sıvı hacmi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca débiter "tomruğu kereste haline getirmek, perakende satmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Norsça (Vikingce) yazılı örneği bulunmayan *biti "kütük, kalın ağaç gövdesi" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

debil

Fransızca débile "1. güçsüz, sakat, özürlü, 2. psikolojide 80'den düşük IQ sahibi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince debilis "sakat, güçsüz" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince habilis "alışık, muktedir" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.

debloke

Fransızca débloquer "tıkanmış bir şeyi açmak, blokaj kaldırmak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca bloquer "tıkamak" sözcüğünden de+ önekiyle türetilmiştir.