değiş|mek

değil

<< ETü-O tegül değil <<? ETü dāġ ol değil o

değin

ETü teg dek, denk +(I)n << OTü tegin +e kadar

değin|mek

TTü değ- +In-

değirmen

<< ETü tegirmen değirmen <? ETü *tegir- döndürmek, çevirmek +mAn

değirmi

<< ETü tegirmi/tegirme yuvarlak, daire ETü *tegir- döndürmek

değiş|mek

ETü: [ Uygurca Maniheist metinler, <900]
ançulayu kaltı kuzı bozaġu etözi tegşilip arslan oġlı böri oġlı boluup tuġsar [nasıl ki kuzu bedeni dönüşüp aslan yavrusu kurt yavrusu olarak doğarsa] ETü: "yetişmek ... ölçüşmek" [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
müş yaġrıḳa tegişmes, ayur kişi neŋi yaraşmas [kedi yağlığa yetişemeyince, insan yiyeceği bana yaramaz der] (...) olar ékki begke tegişdi [ikisi yargılanmak için beye başvurdular] TTü: "... yer değiştirmek" [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, <1451]
gürzler ve filler yirlerinden deŋişilüp ortalık karma karışık olmış TTü: "... tebdil ve tebeddül etmek" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
degişmek: Commutare & commutari [değiştirmek (geçişli) ve değişmek (geçişsiz)]

<< ETü tegiş-/teŋiş- 1. denkleşmek, eşleşmek, 2. yerine geçmek ETü teg- ulaşmak, kadar olmak +Iş-

 değ-

Not: Anlam evrimi "yanyana gelmek, eşleşmek" > "eşdeğer saymak" > "yerine geçmek" şeklindedir. Anadolu ağızlarında deŋiş-/dengiş- biçimi görülür.

Benzer sözcükler: değiş, değiş tokuş, değişik, değişiklik, değişim, değiştirmek

Bu maddeye gönderenler: değişken


30.09.2017
değişken

TTü değiş- +(g)An

değme

<< ETü tegme her ETü teg- ulaşmak, varmak +mA

değnek

ETü teg- vurmak, dövmek +AnAk

deh

ünl at ve eşek sürme ünlemi

deha

Ar dahāˀ دهاء z [#dhy faˁāl msd.] kıvrak zekâlı olma, zeyreklik Ar dahā دها‎ zkıvrak zekâlı idi