data

darp

Arapça ḍrb kökünden gelen ḍarb ضَرْب z "1. vurma, çarpma, 2. aritmetikte çarpım, 3. sikke basma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍaraba ضَرَبَ z "vurdu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

darphane

Arapça ḍarb ضرب z "çarpma, vurma, para basma" ve Farsça χāne خانه z "ev" sözcüklerinin bileşiğidir.

dart

İngilizce darts "hedefe şiş fırlatma oyunu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce dart "şiş, hafif mızrak" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca dart "a.a. [mod. dard]" sözcüğünden alıntıdır.

darülfülfül

Arapça dāru'l-fulful دار الفلفل z veya Farsça dār-i pilpil دار پلپل z "biber ağacı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça dār دار z "ağaç" ve Farsça pilpil پلپل z "biber" sözcüklerinin bileşiğidir. Farsça sözcük Sanskritçe pippalī "meyvecik, biber" sözcüğünden alıntıdır.

darülfünun

Arapça dār "ev" ve Arapça funūn "fenler, beceriler" sözcüklerinin bileşiğidir.

data
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1966]
elektronik data proses sistemleri

Köken

İngilizce data "veri" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince data "verili olan şeyler" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince dare "vermek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötr çoğuludur. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *deh₃- (*dō-) "vermek" biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

İngilizce sözcük yakın döneme dek çoğul kabul edilirken, günümüzde tekil olarak kullanımı yaygınlaşmıştır. • Aynı kökten Latince donum "hediye", Eski Yunanca dídōmi, dō-, Farsça dādan, Ermenice da-, Rusça daty "vermek".


29.09.2017
database

İngilizce database "veri tabanı" sözcüğünden alıntıdır.

date

İngilizce date "1. günün tarihi, 2. randevu, özellikle flört amaçlı randevu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca date "günün tarihi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince data "veriler," sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince datum "verili şey" sözcüğünün çoğuludur.

datif

Almanca Dativ "ismin e hali, verme hali" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Latince aynı anlama gelen dativus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince dare "vermek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

daüssıla

Arapça dāu'ṣ-ṣila(t) داء الصلة z "sıla hastalığı, sıla hasreti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça دَا z "hastalık, acı" ve Arapça ṣila(t) صِلَة z "vuslat" sözcüklerinin bileşiğidir.

dava

Arapça dˁw kökünden gelen daˁwāˀ دعواء z "talep, iddia, meydan okuma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daˁā دَاعَ z "çağırdı" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.