dangalak

+dan1

Farsça +dān دان z "[bileşik adlarda] tutan, alan, taşıyan, kap" parçacığından alıntıdır. Farsça parçacık Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen +dāna parçacığı ile eş kökenlidir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde dā- "vermek, koymak, yapmak" fiilinden türetilmiştir. Avestaca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dʰeh₁- (*dʰē-) "komak, kılmak" biçiminden evrilmiştir.

+dan2

Farsça dān دان z "bilen" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dānistan دانستن z "bilmek, tanımak, haberdar olmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça dan-, dast- "bilmek" fiilinden evrilmiştir. (NOT: Eski Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zan- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ǵneh₃- (*ǵnō-) biçiminden evrilmiştir.

dana

Orta Türkçe tana "bir yaşında sığır yavrusu" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *daēnu sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Mayrhofer 797)

dandik

Fransızca dandin olabilir; ancak bu kesin değildir. İngilizce dandy "fazlaca nazik ve kibar kimse" sözcüğünden alıntıdır.

dandini

dan-din çocuk sözünden türetilmiştir.

dangalak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: dıngıl [ Meninski, Thesaurus, 1680]
dengel, dingel: ebleh, bī-endām, deyyūs Türkiye Türkçesi: dangalak "boş konuşan, aptal" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
dangalak: dangıl dungul lakırdı eden, kaba adam [ Cumhuriyet - gazete, 2005]
Haddimizi aşmış olmayalım, ama galiba bizi 'dıngıl' yerine koyuyorlar.

Köken

dangıl veya dıngıl "oynama ve sallanma sesi" ses yansımalı sözcüğünden +AlAk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için dan maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

dangoz


13.09.2020
danış|mak

Eski Türkçe tanuş- "(karşılıklı) konuşmak, söyleşmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tanu- "konuşmak, söylemek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

danışık

Türkiye Türkçesi danış- "konuşmak, istişare etmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

danışman

Farsça dānişmand "bilgi sahibi, alim" sözcüğünden alıntıdır.

daniska

Daniska "Danzig/Gdansk, Baltık denizinde bir kent" özel adından türetilmiştir.

danişment

Farsça dānişmand دانشمند z "bilge, alim" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dāniş "bilgi, ilim" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen dānişn sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Orta Farsça dān- "bilmek" fiilinden türetilmiştir.