dana

damper

İngilizce dumper "dökücü, kaldıraçlı yük kamyonu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce dump "kabaca dökmek" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

damping

İngilizce dumping "dökme, fiyat ucuzlatarak bir malı piyasaya sürme" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce to dump "dökmek" fiilinden +ing ekiyle türetilmiştir.

dan

"rezonanslı darbe sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

+dan1

Farsça +dān دان z "[bileşik adlarda] tutan, alan, taşıyan, kap" parçacığından alıntıdır. Farsça parçacık Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen +dāna parçacığı ile eş kökenlidir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde dā- "vermek, koymak, yapmak" fiilinden türetilmiştir. Avestaca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dʰeh₁- (*dʰē-) "komak, kılmak" biçiminden evrilmiştir.

+dan2

Farsça dān دان z "bilen" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dānistan دانستن z "bilmek, tanımak, haberdar olmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça dan-, dast- "bilmek" fiilinden evrilmiştir. (NOT: Eski Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zan- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ǵneh₃- (*ǵnō-) biçiminden evrilmiştir.

dana
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
tana [genç sığır] Çağatayca: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
tana [genç sığır - Radloff III.822] Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
danaburnu: [bir nevˁ] böcek, danakıran.

Köken

Orta Türkçe tana "bir yaşında sığır yavrusu" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *daēnu sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Mayrhofer 797)

Ek açıklama

Sev, Doerfer, Claus, ▪ András Róna-Tas, Árpád Berta, West Old Turkic sf. sözcüğün İrani bir dilden alıntı olduğunda hemfikirdir.

Benzer sözcükler

danaburnu


14.07.2021
dandik

Fransızca dandin olabilir; ancak bu kesin değildir. İngilizce dandy "fazlaca nazik ve kibar kimse" sözcüğünden alıntıdır.

dandini

dan-din çocuk sözünden türetilmiştir.

dangalak

dangıl veya dıngıl "oynama ve sallanma sesi" ses yansımalı sözcüğünden +AlAk ekiyle türetilmiştir.

danış|mak

Eski Türkçe tanuş- "(karşılıklı) konuşmak, söyleşmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tanu- "konuşmak, söylemek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

danışık

Türkiye Türkçesi danış- "konuşmak, istişare etmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.