danış|mak

+dan2

Farsça dān دان z "bilen" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dānistan دانستن z "bilmek, tanımak, haberdar olmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça dan-, dast- "bilmek" fiilinden evrilmiştir. (NOT: Eski Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zan- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ǵneh₃- (*ǵnō-) biçiminden evrilmiştir.

dana

Orta Türkçe tana "bir yaşında sığır yavrusu" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *daēnu sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Mayrhofer 797)

dandik

Fransızca dandin olabilir; ancak bu kesin değildir. İngilizce dandy "fazlaca nazik ve kibar kimse" sözcüğünden alıntıdır.

dandini

dan-din çocuk sözünden türetilmiştir.

dangalak

dangıl veya dıngıl "oynama ve sallanma sesi" ses yansımalı sözcüğünden +AlAk ekiyle türetilmiştir.

danış|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
olar ékki söz tanuşdı [onlar karşılıklı söz söyledi] Türkiye Türkçesi: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
ṭanışmak: al-maşwara [meşveret, istişare Oğuz ve Türkmen dilinde]] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
danişmak طانشمق: Consilium capere, consulere [müşavere etmek, danışmak].

Köken

Eski Türkçe tanuş- "(karşılıklı) konuşmak, söyleşmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tanu- "konuşmak, söylemek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için tanı- maddesine bakınız.

Ek açıklama

19. yy'da marjinalleşmiş bir fiil iken Dil Devrimi döneminde canlandırılmıştır. TTü danış- ve tanış- biçimlerinin 17. yy'dan sonra ayrıştığı anlaşılıyor.

Benzer sözcükler

danışılmak, danışma, danıştay

Bu maddeye gönderenler

danışık, tanık


30.09.2017
danışık

Türkiye Türkçesi danış- "konuşmak, istişare etmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

danışman

Farsça dānişmand "bilgi sahibi, alim" sözcüğünden alıntıdır.

daniska

Daniska "Danzig/Gdansk, Baltık denizinde bir kent" özel adından türetilmiştir.

danişment

Farsça dānişmand دانشمند z "bilge, alim" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dāniş "bilgi, ilim" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen dānişn sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Orta Farsça dān- "bilmek" fiilinden türetilmiştir.

dank

"rezonanslı darbe sesi" Ses yansımalı sözcüktür.