damak

dalyarak

Türkiye Türkçesi dal "çıplak?" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

dam1

Eski Türkçe tam "duvar" sözcüğünden evrilmiştir.

dam2

Fransızca dame "hanımefendi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince domina "ev sahibesi, hanımefendi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince domus "ev, hane" sözcüğünün dişilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dṓm-o-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dem- kökünden türetilmiştir.

dama

Fransızca dame "1. hanımefendi, 2. iskambilde kraliçe, 3. dama oyunu" sözcüğünden alıntıdır.

damacana

İtalyanca damigiana "büyük ve enli su şişesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Fransızca aynı anlama gelen dame-jeanne sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Provansal dilinde aynı anlama gelen damajana sözcüğü ile eş kökenlidir.

damak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: "geniz" [ Uygurca Maniheist metinler, 900 yılından önce]
tamğakınta kara tütün taşıkar tiyür [genzinden kara duman çıkar derler] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
[[Türkler boğaza tamġak derken Oğuzlar ve Kıpçaklar ġayn'ı düşürerek tamaḳ der.]] Türkiye Türkçesi: "ağzın damı" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
damak: Ağzın damı, tavanı. (...) tadı damakta

Köken

Eski Türkçe tamġak "boğaz, geniz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tam- "damlamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için damla- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Latince guttur "geniz" < gutta "damla". Sözcüğün orijinal anlamı damak tadı deyiminde korunmuştur. “Ağzın damı” anlamı dam sözcüğünden kontaminasyon yoluyla oluşmuş olabilir.

Benzer sözcükler

damak tadı, damaksıl


10.04.2019
damar

Eski Türkçe tamır "damar" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tam- "damlamak" fiilinden türetilmiştir.

damasko

İtalyanca damasco veya Fransızca damasque "Suriye kökenli ipekli kumaş, dımışkî" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Damasco "Dımışk, Şam" özel adından türetilmiştir.

damat

Farsça ve Orta Farsça dāmād داماد z "güvey, damat" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça yazılı örneği bulunmayan *dāmātar- "düğün sahibi" biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zāmātar- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe cāmātr जामातृ z "damat, güvey, koca" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵeme- "düğün, evlenmek" kökünden türetilmiştir.

dambıl

İngilizce dumbbell "«sessiz çan», idman için kullanılan küçük el halteri" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce dumb "dilsiz, konuşma yetisi olmayan" ve İngilizce bell "çan" sözcüklerinin bileşiğidir.

damen

Farsça dāman دامن z "etek" sözcüğünden alıntıdır.