dam1

dalya1

İtalyanca taglio "kesik, çentik" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca tagliare "kesmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince taliare "çelik aşısı yapmak, kesmek" fiilinden evrilmiştir.

dalya2

Yeni Latince dahlia "bir süs çiçeği" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1791 Antonio Jose Cavanilles, İsp. botanikçi.) Latince sözcük Anders Dahl "İsveçli botanikçi ve Linnaeus'un öğrencisi (1751-1789)" özel adından türetilmiştir.

dalyan1

Yeni Yunanca yazılı örneği bulunmayan *ta aliána "«balıkçılık yerleri»" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Yunanca sözcük Yeni Yunanca aliía αλιεία z "balıkçılık, balıkhane" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca aliévō αλιεύω z "balık avlamak" fiilinden türetilmiştir.

dalyan2

Eski Türkçe taylaŋ "zarif, uzun boylu?" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tay "at yavrusu" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

dalyarak

Türkiye Türkçesi dal "çıplak?" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

dam1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: "duvar" [ Orhun Yazıtları, 735]
yigirmi kün olurup bu taşka bu tamka kop bitidim [20 gün oturup bu taşa bu duvara hep yazdım] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tam: al-cidār ... al-ḥāˀiṭ ... as-sūr [duvar] Kıpçakça: "... çatı" [ Codex Cumanicus, 1303]
tectus [çatı] - Tr: tam Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
dam: Bina örtüsü. Yalnız örtüden ibaret bina, sundurma: öküz damı. Kümes, kodes, mahbes.

Köken

Eski Türkçe tam "duvar" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

ETü "duvar, özellikle kerpiç ve taş duvar" anlamındayken 14. yy'dan sonra "ev çatısı", "ev" ve "hapishane" anlamlarını kazanmıştır.


07.08.2015
dam2

Fransızca dame "hanımefendi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince domina "ev sahibesi, hanımefendi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince domus "ev, hane" sözcüğünün dişilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dṓm-o-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dem- kökünden türetilmiştir.

dama

Fransızca dame "1. hanımefendi, 2. iskambilde kraliçe, 3. dama oyunu" sözcüğünden alıntıdır.

damacana

İtalyanca damigiana "büyük ve enli su şişesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Fransızca aynı anlama gelen dame-jeanne sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Provansal dilinde aynı anlama gelen damajana sözcüğü ile eş kökenlidir.

damak

Eski Türkçe tamġak "boğaz, geniz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tam- "damlamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

damar

Eski Türkçe tamır "damar" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tam- "damlamak" fiilinden türetilmiştir.