dalyarak

daltonizm

Fransızca daltonisme veya İngilizce daltonism "renk körlüğü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük John Dalton "İngiliz fizikçi (1766-1844)" özel adından +ism° ekiyle türetilmiştir.

dalya1

İtalyanca taglio "kesik, çentik" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca tagliare "kesmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince taliare "çelik aşısı yapmak, kesmek" fiilinden evrilmiştir.

dalya2

Yeni Latince dahlia "bir süs çiçeği" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1791 Antonio Jose Cavanilles, İsp. botanikçi.) Latince sözcük Anders Dahl "İsveçli botanikçi ve Linnaeus'un öğrencisi (1751-1789)" özel adından türetilmiştir.

dalyan1

Yeni Yunanca alieía αλιεία z "balıkçılık, balıkhane" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca aliévō αλιεύω z "balık avlamak" fiilinden türetilmiştir.

dalyan2

öz (İt) Italiano "İtalyan" özel adından alıntıdır.

dalyarak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

dalkılıç [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
kāfir gemilerine girüp fil-ḥāl dal-kılıç çarmıχlara ve kāfir direkleriŋe çıkup dalyarak [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
Seyfī nām bir gulāmım χar χar soluyarak eliŋde bir dal yarak ile gelüp

Köken

Türkiye Türkçesi dal "çıplak?" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için yarak maddesine bakınız.

Ek açıklama

Geç 19. yy'dan itibaren sözlük müellifleri dal sözcüğünün burada "çıplak" anlamında olduğu kanısında ise de, bu görüşün dayanağı yeterince açık değildir. Öte yandan karş. Arapça carīd "1. çıplak,, 2. dal, sopa".

Benzer sözcükler

dalfes, dalkılıç, daltaban, daltaşak

Bu maddeye gönderenler

dallama


27.08.2017
dam1

Eski Türkçe tam "duvar" sözcüğünden evrilmiştir.

dam2

Fransızca dame "hanımefendi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince domina "ev sahibesi, hanımefendi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince domus "ev, hane" sözcüğünün dişilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dṓm-o-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *dem- kökünden türetilmiştir.

dama

Fransızca dame "1. hanımefendi, 2. iskambilde kraliçe, 3. dama oyunu" sözcüğünden alıntıdır.

damacana

İtalyanca damigiana "büyük ve enli su şişesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Fransızca aynı anlama gelen dame-jeanne sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Provansal dilinde aynı anlama gelen damajana sözcüğü ile eş kökenlidir.

damak

Eski Türkçe tamġak "boğaz, geniz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tam- "damlamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.