daire

dahil1

Arapça dχl kökünden gelen daχl دَخْل z "1. girme, giriş, 2. getiri, gelir, verim, 3. sövme, sözlü saldırı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daχala دَخَلَ z "girdi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

dahil2

Arapça dχl kökünden gelen dāχil داخل z "giren, duhul eden, içinde olan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daχala دَخَلَ z "girdi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

daim

Arapça dwm kökünden gelen dāˀim دائم z "devam eden, devamlı, kalıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāma دَامَ z "kaldı, devam etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

daima

Arapça dāˀiman دائماً z "devamlı olarak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dwm kökünden gelen dāˀim دائم z "devam eden" sözcüğünün zarfıdır.

dair

Arapça dwr kökünden gelen dāˀir دائر z "bir şey etrafında dönen, deveran eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāra دار z "döndü" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

daire
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"halka" [ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
bir şar uluları diyeler size / dāyire uluları dirler bize "... çember" [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
χaymenin [çadırın] çevresini χarba uciyle cizdi, bir nice tılsım ol dāire üzerinde yazdı. Yeni Osmanlıca: "... büro, ofis" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ordu dāiresi, vezir dāiresi, belediye dāiresi Yeni Osmanlıca: "... süit" [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
dāire: (...) 3. Büyük bir konak ve sair binanın münkasım olduğu [bölündüğü] aksamın beheri ki birkaç oda ve saireden mürekkebdir.

Köken

Arapça dwr kökünden gelen dāˀira(t) دائرة z "döngü, dönüş, çember, halka" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāra دار z "döndü" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

Daha fazla bilgi için devir maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

apartman dairesi, dairesel, dairevi, devlet dairesi


21.09.2017
dakayık

Arapça dḳḳ kökünden gelen daḳāˀiḳ "incelikler, nüanslar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daḳīḳa(t) "ayrıntı, nüans" sözcüğünün faˁāˀil vezninde çoğuludur.

dakik

Arapça dḳḳ kökünden gelen daḳīḳ دقيق z "ince, hassas, narin" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daḳḳa دقّ z "ufaladı, inceltti" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

dakika

Arapça dḳḳ kökünden gelen daḳīḳa(t) دقيقة z "1. partikül, incelik, ayrıntı, nüans, 2. derecenin altmışta biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daḳḳa دقّ z "inceltti, küçülttü" fiilinden alıntıdır.

daksil

Daksil ticari markasından türetilmiştir. Bu sözcük Türkiye Türkçesi daktilo silgisi deyiminden türetilmiştir.

daktilo

Fransızca dactylo sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca dactylographe "parmakla yazma aygıtı" sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dáktylos δάκτυλος z "parmak" ve Eski Yunanca graphḗ γραφή z "yazı" sözcüklerinin bileşiğidir.